Ekonomi ve finans sözlüğü

Arz enflasyonu, piyasaya sunulan mal ve hizmet miktarının talebi karşılayamaması yüzünden fiyatların yükselmesidir. Üret…

Arz şoku nedir diye sorulduğunda, üretim koşullarının ani ve beklenmedik biçimde değişmesiyle mal arzının sarsılması anl…

Arz ve talep, bir malın fiyatını belirleyen iki temel piyasa gücüdür: satıcıların sunmaya hazır olduğu miktar ile alıcıl…

Arz yönlü iktisat, ekonomiyi canlandırmanın yolunun üretimi ve yatırımı teşvik etmekten geçtiğini savunan bir yaklaşımdı…

Atıl kapasite, bir işletmenin ya da ekonominin sahip olduğu üretim gücünün kullanılmayan kısmıdır. Günde 1.000 araba üre…

Baz etkisi, bir oranın hesaplandığı karşılaştırma döneminin (baz dönemin) olağandışı yüksek veya düşük olması nedeniyle…

Borç/GSYİH oranı, bir ülkenin toplam borcunun o ülkenin bir yılda ürettiği milli gelire (GSYİH) bölünmesiyle bulunan ölç…

Bütçe açığı, devletin bir yıl içinde topladığı gelirlerin yaptığı harcamaları karşılayamamasıdır. Yani devlet kazandığın…

Bütçe fazlası, devletin bir dönemde elde ettiği gelirlerin yaptığı harcamalardan fazla olması durumudur. Bu, kamunun kaz…

Büyüme oranı, bir ülkenin ürettiği toplam mal ve hizmetin (GSYİH) bir önceki döneme göre yüzde kaç arttığını gösterir. E…

Cari açık, bir ülkenin dış dünyayla yaptığı işlemlerde döviz giderlerinin döviz gelirlerini aşmasıdır. Basitçe söylemek…

Cari fazla, bir ülkenin dış dünyayla yaptığı işlemlerde döviz gelirlerinin döviz giderlerinden fazla olmasıdır. Yani ülk…

Cari işlemler dengesi, bir ülkenin yabancılarla yaptığı mal, hizmet, gelir ve transfer işlemlerinin toplam dengesini gös…

Çarpan etkisi, ekonomiye yapılan bir harcamanın, ilk tutarından daha büyük bir gelir artışı yaratmasıdır. Çünkü bir kişi…

Çekirdek enflasyon, fiyat artışlarının kalıcı eğilimini görmek için enerji, gıda, alkol ve tütün gibi sık dalgalanan kal…

Çıktı açığı, bir ekonominin gerçekte ürettiği mal ve hizmet miktarı ile tam kapasiteyle üretebileceği potansiyel miktar…

Daraltıcı maliye politikası, devletin harcamalarını kısıp vergileri artırarak ekonomideki talebi soğutmaya çalıştığı yak…

Deflasyon, fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak düşmesi durumudur, yani enflasyonun tam tersidir. Kulağa hoş gelse de…

Depresyon, ekonomide uzun süre devam eden, derin ve şiddetli bir daralma dönemidir. Sıradan bir resesyondan çok daha ağı…

Devalüasyon, sabit veya yönetilen kur sisteminde yerel paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin resmi bir kararla…

Dezenflasyon, enflasyonun durması değil, artış hızının yavaşlaması sürecidir. Yani fiyatlar hâlâ yükselir ama eskisine g…

Dış borç, bir ülkenin kamu kuruluşları, bankaları ve şirketlerinin yurt dışındaki kişi, kurum ve devletlere olan toplam…

Dış ticaret açığı, bir ülkenin belirli bir dönemde yaptığı ithalatın ihracatından fazla olmasıdır. Yani ülke yurt dışına…

Dış ticaret dengesi, bir ülkenin belirli bir dönemdeki ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır. İhracat ithalattan fazl…

Doğal işsizlik oranı, ekonomi tam istihdamda olsa bile var olmaya devam eden, sıfırlanması mümkün olmayan işsizlik düzey…

Dolarizasyon, bir ülkede halkın ve şirketlerin kendi ulusal parasına güvenini yitirip tasarruf ve işlemlerinde dolar, eu…

Dolaylı vergi, doğrudan kişinin gelirinden değil, satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatına eklenerek alınan vergidir. Ze…

Dolaysız vergi, kişilerin ya da şirketlerin elde ettiği gelir ve sahip olduğu servet üzerinden doğrudan alınan vergidir.…

Durgunluk, ekonomik faaliyetin yavaşladığı, büyümenin neredeyse durduğu dönemdir. Üretim hızı keser, yeni iş ilanları az…

Ekonomik büyüme, bir ülkenin ürettiği mal ve hizmet miktarının zaman içinde artmasıdır. Daha çok üretim genellikle daha…

Ekonomik konjonktür, ekonominin zaman içinde yaşadığı genişleme ve daralma dalgalarının tümüdür. Ekonomi düz bir çizgide…

Ekonomik kriz, ekonomide aniden ortaya çıkan derin ve sarsıcı bozulmadır. Şirketler peş peşe iflas eder, işsizlik hızla…

Enflasyon, mal ve hizmetlerin fiyatlarının genel düzeyinin zaman içinde sürekli yükselmesi, dolayısıyla paranın alım güc…

Enflasyon beklentisi, halkın, şirketlerin ve yatırımcıların gelecekte enflasyonun ne olacağına dair tahminidir. Bu bekle…

Faiz dışı denge, devlet bütçesinin faiz ödemeleri hariç tutulduğunda gelir ve giderlerinin karşılaştırılmasıdır. Yani de…

Faiz dışı fazla, devletin borç faizi ödemeleri hariç tutulduğunda, gelirlerinin harcamalarını aşması durumudur. Bu, devl…

Fiyat istikrarı, enflasyonun düşük, istikrarlı ve öngörülebilir bir seviyede kalması durumudur. Fiyatlar yıldan yıla küç…

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH), bir ülkenin vatandaşlarının, nerede olurlarsa olsunlar, bir yılda ürettiği toplam mal ve…

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), bir ülkenin sınırları içinde belirli bir dönemde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin…

Gelir dağılımı, bir ülkede üretilen toplam gelirin toplumun farklı kesimleri arasında nasıl paylaşıldığını anlatır. Geli…

Genç işsizliği, genellikle 15-24 yaş aralığındaki gençler arasındaki işsizlik oranıdır. Bu kesim iş tecrübesi az olduğu,…

Genişletici maliye politikası, devletin harcamalarını artırıp vergileri düşürerek ekonomiyi canlandırmaya çalıştığı yakl…

Gini katsayısı, bir ülkedeki gelir dağılımının ne kadar adil ya da bozuk olduğunu tek bir sayıyla ölçen göstergedir. Değ…

GSYİH deflatörü, bir ekonomideki tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki genel değişimi ölçen bir endekstir. Nominal GSYİH…

Hayat pahalılığı, bir yerde temel ihtiyaçları karşılamanın, yani barınma, gıda, ulaşım ve faturaların maliyetinin yüksek…

Hiperenflasyon, fiyatların kontrolden çıkıp olağanüstü hızla, çoğu zaman ayda yüzde 50'yi aşan oranlarda yükseldiği aşır…

İhracat, bir ülkenin ürettiği mal ve hizmetleri yurt dışındaki alıcılara satmasıdır. Ülkeye döviz girişi sağladığı için…

İstihdam, bir ekonomide fiilen çalışan, yani bir işte ücret karşılığı emek veren kişilerin toplamıdır. Ne kadar çok insa…

İşgücü verimliliği, çalışan başına ya da çalışılan saat başına üretilen mal ve hizmet miktarıdır. Aynı sayıda işçi daha…

İşgücüne katılım oranı, çalışabilir yaştaki nüfusun ne kadarının ya çalıştığını ya da aktif olarak iş aradığını gösteren…

İşsizlik oranı, iş arayan ama bulamayan kişilerin toplam işgücüne bölünmesiyle bulunan yüzdedir. Yalnızca aktif olarak i…

İthalat, bir ülkenin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetleri yurt dışından satın almasıdır. Ülke kendisinde olmayan ya da daha…

Kamu borcu, devletin gelirleri harcamalarını karşılamadığında, açığı kapatmak için iç ve dış kaynaklardan aldığı borçlar…

Kamu borç stoku, devletin geçmişten bugüne biriktirdiği tüm borçların belirli bir andaki toplam tutarıdır. Yıllık bütçe…

Kamu harcamaları, devletin toplumun ortak ihtiyaçları için yaptığı tüm harcamalardır; yollar, okullar, hastaneler, memur…

Kapasite kullanım oranı, bir işletmenin ya da sanayinin mevcut üretim gücünün ne kadarını fiilen kullandığını gösteren y…

Keynesyen ekonomi, ekonominin kendi haline bırakıldığında her zaman dengeye gelmeyeceğini, durgunluk dönemlerinde devlet…

Kişi başına düşen gelir, bir ülkenin toplam milli gelirinin nüfusuna bölünmesiyle bulunan ortalama gelir tutarıdır. Ülke…

Laffer Eğrisi, vergi oranı ile devletin topladığı vergi geliri arasındaki ilişkiyi gösteren ters U biçimli bir grafiktir…

Likidite tuzağı, faiz oranları çok düşük seviyelere indiği halde insanların ve şirketlerin yine de harcama veya yatırım…

Makroekonomi, tek tek kişiler veya firmalar yerine ekonominin bütününü inceleyen iktisat dalıdır. Büyüme, enflasyon, işs…

Maliye politikası, devletin harcamalarını ve vergilerini kullanarak ekonomiyi yönlendirmesidir. Ekonomi yavaşladığında d…

Maliyet enflasyonu, üretim girdilerinin pahalanması nedeniyle fiyatların genel olarak yükselmesidir. Yani talep artmasa…

Manşet enflasyon, bir ülkede tüketici fiyatlarındaki genel artışı tüm mal ve hizmetleri içine alarak gösteren orandır. G…

Marjinal tüketim eğilimi, bir kişinin eline geçen her ek bir liralık gelirin ne kadarını harcamaya ayırdığını gösteren o…

Mikroekonomi, ekonominin küçük birimlerini, yani tek tek bireylerin, hane halklarının ve firmaların kararlarını inceleye…

Milli gelir, bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği tüm mal ve hizmetlerden elde edilen toplam geliri ifade eder. Bir…

Monetarizm, ekonomideki en önemli etkenin para arzı olduğunu savunan bir iktisat ekolüdür. Bu görüşe göre enflasyonun te…

Nominal GSYİH, bir ülkenin ürettiği tüm mal ve hizmetlerin o yılın güncel fiyatlarıyla hesaplanan toplam değeridir. Yani…

Ödemeler dengesi, bir ülkenin dış dünyayla yaptığı tüm parasal işlemlerin kaydedildiği büyük bir muhasebe tablosudur. İh…

Öncü göstergeler, ekonominin ilerleyen aylarda hangi yöne gideceğine dair önceden ipucu veren verilerdir. Bunlar gerçekl…

Phillips Eğrisi, enflasyon ile işsizlik arasında bir ödünleşme olduğunu gösteren bir grafiktir. Temel fikre göre işsizli…

Potansiyel büyüme, bir ekonominin tüm işgücünü ve sermayesini verimli biçimde kullandığında, enflasyon yaratmadan ulaşab…

Reel efektif döviz kuru, bir ülkenin parasının yabancı paralar karşısındaki değerini, ülkeler arasındaki enflasyon farkı…

Reel GSYİH, bir ülkenin ürettiği toplam değerin enflasyondan arındırılmış halidir; yani fiyat artışlarının yarattığı yan…

Reel kesim güven endeksi, sanayicilerin ve üreticilerin ekonominin gidişatına dair iyimser mi yoksa karamsar mı olduğunu…

Refah, bir toplumun genel olarak ne kadar iyi yaşadığını, maddi gönenç düzeyini ifade eden geniş bir kavramdır. Sadece p…

Resesyon, bir ekonominin üst üste en az iki çeyrek, yani altı ay boyunca küçülmesi durumudur. Bu dönemde üretim azalır,…

Revalüasyon, sabit kur sistemi uygulayan bir ülkede yerel paranın değerinin resmi bir kararla yükseltilmesidir. Yani dev…

Sanayi üretim endeksi, bir ülkedeki fabrikaların, madenlerin ve enerji tesislerinin ne kadar üretim yaptığını ölçen ve z…

Satın alma gücü, elinizdeki belirli bir miktar parayla ne kadar mal ve hizmet alabildiğinizi ifade eder. Paranın gerçek…

Satın alma gücü paritesi, farklı ülkelerin para birimlerinin gerçek değerini, aynı ürün sepetinin her ülkede kaça mal ol…

PMI, yani Satın Alma Yöneticileri Endeksi, şirketlerin satın alma yöneticilerine yapılan anketlerle imalat ve hizmet sek…

Tüketim sepeti, bir ailenin ay boyunca tipik olarak satın aldığı mal ve hizmetlerin temsili bir listesidir ve enflasyonu…

Sert iniş, bir merkez bankasının enflasyonu düşürmek için faizleri hızla artırması sonucu ekonominin aniden yavaşlayıp r…

Stagflasyon, yüksek enflasyon ile ekonomik durgunluğun aynı anda yaşandığı, ender görülen ve yönetmesi zor bir durumdur.…

Talep enflasyonu, tüketicilerin ve şirketlerin toplam talebinin ekonominin üretebileceğinden fazla olması nedeniyle fiya…

Talep şoku, bir ekonomideki toplam mal ve hizmet talebinin beklenmedik biçimde ve aniden değişmesidir. Bu değişim olumlu…

Tam istihdam, bir ekonomide iş arayan ve çalışmaya hazır olan hemen herkesin iş bulabildiği durumu ifade eder. Bu, işsiz…

Tasarruf oranı, bir kişinin ya da ülkenin elde ettiği gelirin ne kadarlık kısmını harcamayıp biriktirdiğini gösteren ora…

Teşvik, devletin belirli sektörleri, bölgeleri ya da faaliyetleri desteklemek için sağladığı vergi indirimi, hibe veya u…

Toplam arz, bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen tüm mal ve hizmetlerin toplam miktarını ifade eder. Yani ülkedeki…

Toplam talep, bir ekonomideki tüm alıcıların, yani hane halklarının, şirketlerin ve devletin belirli fiyatlardan satın a…

Tüketici Fiyat Endeksi, kısaca TÜFE, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki ortalama değişimi ölçe…

Tüketici güven endeksi, insanların ekonominin gidişatına ve kendi mali durumlarına ne kadar iyimser baktığını anketlerle…

Tüketim, hane halklarının ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlere yaptığı harcamaların tümüdür. Gıda, kira, giyi…

Üretici Fiyat Endeksi, kısaca ÜFE, üreticilerin mallarını sattıkları fiyatlardaki değişimi ölçen bir endekstir. Yani fab…

Vergi, devletin kamu hizmetlerini finanse etmek için vatandaşlardan ve şirketlerden zorunlu olarak topladığı paradır. Yo…

Vergi yükü, bir ülkede toplanan tüm vergilerin milli gelire oranını gösteren bir ölçüttür. Yani ekonominin ürettiği değe…

Verimlilik, üretimde kullanılan kaynaklarla, yani emek, sermaye ve hammaddeyle ne kadar çok çıktı elde edildiğini göster…

Yapısal işsizlik, ekonominin yapısı değiştiği için işçilerin sahip olduğu becerilerin piyasanın ihtiyaçlarıyla örtüşmeme…

Yatırım, gelecekte daha fazla üretim ve gelir elde etmek amacıyla bugün sermaye mallarına yapılan harcamadır. Fabrika, m…

Yoksulluk sınırı, bir kişinin ya da ailenin asgari düzeyde insanca yaşayabilmesi için gereken en düşük gelir miktarını i…

Yumuşak iniş, bir merkez bankasının faizleri artırarak yüksek enflasyonu kontrol altına alırken ekonomiyi resesyona sokm…

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, kısaca Yİ-ÜFE, bir ülkede yurt içinde üretilen mal ve hizmetlerin üretici fiyatlarındaki…

Açık piyasa işlemleri, merkez bankasının piyasadaki para miktarını ayarlamak için tahvil ve bono alıp satmasıdır. Bu, pa…

Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti, kısaca AOFM, merkez bankasının bankalara sağladığı paranın ortalama faiz oranıdır.…

Basit faiz, kazanılan ya da ödenen faizin yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplandığı yöntemdir. Yani daha önc…

Baz puan, faiz oranlarındaki değişimi ifade etmek için kullanılan, yüzde birin yüzde birine eşit küçük bir ölçü birimidi…

Bileşik faiz, kazanılan faizin anaparaya eklenip bir sonraki dönemde bu büyümüş tutar üzerinden yeniden faiz hesaplanmas…

Bir hafta vadeli repo faizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın temel politika faizi olarak kullandığı orandır. Merke…

Borç verme faizi, merkez bankasının nakit ihtiyacı olan bankalara kısa vadeli kredi verirken uyguladığı faiz oranıdır. B…

Borçlanma faizi, merkez bankasının elinde fazla parası olan bankalardan bu parayı geçici olarak alırken ödediği faiz ora…

Brüt rezervler, bir merkez bankasının kasasında tuttuğu, döviz ve altın dahil tüm yabancı varlıkların toplam tutarıdır.…

Dijital para, burada özellikle merkez bankası dijital parası (CBDC) anlamında, bir ülkenin merkez bankası tarafından çık…

Dijital Türk Lirası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın geliştirdiği, Türk lirasının elektronik ve resmi biçimi olan…

Döviz kuru rejimi, bir ülkenin yerel parasının yabancı paralar karşısındaki değerinin nasıl belirleneceğini düzenleyen s…

Döviz müdahalesi, merkez bankasının döviz kurunu etkilemek için piyasaya doğrudan girip döviz alıp satmasıdır. Kur aşırı…

Döviz rezervi, bir merkez bankasının kasasında tuttuğu yabancı para (dolar, euro gibi) ve benzeri varlıkların toplamıdır…

Döviz swabı, iki tarafın belirli miktarda parayı, ileride geri değiştirmek üzere geçici olarak el değiştirdiği bir anlaş…

Emisyon, merkez bankasının yeni banknot basıp ekonomiye, yani dolaşıma para sürmesi anlamına gelir. Piyasada dolaşan nak…

Enflasyon hedeflemesi, merkez bankasının belirli bir enflasyon oranını açıkça hedef olarak ilan edip tüm para politikası…

Enflasyon raporu, merkez bankasının enflasyonun geldiği noktayı, gelecek dönem tahminlerini ve para politikası gerekçele…

Faiz artırımı, merkez bankasının belirlediği politika faizini yükseltmesi kararıdır. Genellikle enflasyon yükseldiğinde,…

Faiz indirimi, merkez bankasının politika faizini düşürmesi kararıdır. Ekonomi yavaşladığında veya büyümeyi desteklemek…

Faiz kararı, merkez bankasının politika faizini artırma, indirme veya sabit tutma yönünde aldığı resmi karardır. Türkiye…

Faiz koridoru, merkez bankasının bankalara uyguladığı gecelik borç verme faizi ile gecelik borçlanma faizi arasında kala…

Faiz oranı, ödünç alınan veya yatırılan paranın bedelini yüzde olarak gösteren ölçüdür; kısaca paranın kira bedelidir. B…

Finansal istikrar, bankaların, piyasaların ve ödeme sistemlerinin ciddi aksaklık yaşamadan, sağlıklı bir biçimde işlediğ…

Fonlama maliyeti, bankaların ihtiyaç duydukları parayı bulmak için katlandıkları toplam masraftır. Bankalar mevduat topl…

Gecelik faiz, bankaların birbirlerine veya merkez bankasına yalnızca bir gün vadeyle borç verirken uyguladıkları faiz or…

Gevşek para politikası, merkez bankasının faizleri düşük tutup piyasaya bol para vererek ekonomiyi canlandırmaya çalıştı…

Güvercin duruş, bir merkez bankasının veya yetkilinin düşük faizden ve ekonomiyi canlandırmaktan yana olan, gevşek para…

Karşılıksız para basma, ekonomide üretilen mal ve hizmet artmadan, yani gerçek bir karşılığı olmadan merkez bankasının p…

Kredi büyümesi, bankaların ekonomiye verdiği toplam kredinin zaman içinde ne hızla arttığını gösterir. Hızlı kredi büyüm…

Kredi faizi, bir bankadan ödünç alınan paraya, yani krediye karşılık ödenen faiz oranıdır. Bu oran, kredinin toplam mali…

Kur korumalı mevduat (KKM), Türk lirası mevduatını döviz kurundaki artışa karşı koruyan bir banka ürünüdür. Mudi parasın…

Likidite, bir varlığın değer kaybetmeden ne kadar hızlı ve kolay nakde çevrilebildiğini anlatan kavramdır. Nakit para en…

Likidite yönetimi, merkez bankasının piyasadaki para miktarını, yani likiditeyi ihtiyaca göre ayarlama faaliyetidir. Piy…

M1 para arzı, ekonomideki en likit, yani anında harcanabilen paranın toplamını gösteren dar bir ölçüttür. Dolaşımdaki na…

M2 para arzı, M1'e ek olarak vadeli mevduatları da kapsayan, daha geniş bir para arzı ölçütüdür. Yani dolaşımdaki nakit…

M3 para arzı, para arzının en geniş ölçütüdür; M2'ye ek olarak repo işlemleri ve para piyasası fonu gibi araçları da kap…

Makroihtiyati politika, finansal sistemin bütününü çöküşten korumayı amaçlayan düzenleyici tedbirler bütünüdür. Tek tek…

Merkez bankası, bir ülkede para basma yetkisine sahip olan, para arzını ve faiz oranlarını yöneterek ekonomiyi düzenleye…

Merkez bankası bağımsızlığı, para politikası kararlarının siyasi baskıdan uzak, ekonomik gerekçelere göre alınabilmesi i…

Mevduat faizi, bir bankaya yatırılan paraya, yani mevduata banka tarafından ödenen faiz oranıdır. Paranızı belirli bir s…

Negatif reel faiz, mevduat veya tahvil faizinin enflasyon oranının altında kalması durumudur. Bu durumda paranız faiz ka…

Net rezervler, merkez bankasının toplam döviz rezervlerinden, kısa vadeli döviz yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla bulunan…

Niceliksel genişleme (QE), merkez bankasının piyasadan büyük miktarda tahvil ve benzeri varlık satın alarak ekonomiye do…

Niceliksel sıkılaşma (QT), merkez bankasının daha önce satın aldığı varlıkları azaltarak veya vadesi gelenleri yenilemey…

Nominal faiz, enflasyon dikkate alınmadan açıklanan, ilan edilen ham faiz oranıdır. Bankaların vitrininde gördüğünüz ya…

Para arzı, bir ekonomide belirli bir anda dolaşımda bulunan toplam para miktarıdır. Cebinizdeki nakit, banka hesaplarınd…

Para politikası, merkez bankasının faiz oranları ve para arzı gibi araçları kullanarak ekonomiyi yönlendirme stratejisid…

Para Politikası Kurulu (PPK), Türkiye'de faiz kararını alan ve para politikasının yönünü belirleyen TCMB bünyesindeki ku…

Para politikası metni, merkez bankasının gelecek dönemde izleyeceği para politikasının genel çerçevesini ve ilkelerini a…

Para tabanı, bir ekonomideki en temel para miktarını gösterir ve dolaşımdaki nakit (emisyon) ile bankaların merkez banka…

Parasal aktarım mekanizması, merkez bankasının aldığı faiz kararlarının kredi faizleri, döviz kuru ve harcamalar yoluyla…

Parasal genişleme, merkez bankasının faizleri düşürüp piyasaya daha çok para vererek ekonomideki likiditeyi artırdığı sü…

Parasal sıkılaşma, merkez bankasının faizleri artırıp piyasadaki para miktarını azaltarak ekonomiyi soğuttuğu süreçtir.…

Politika faizi, merkez bankasının para politikasını yürütmek için belirlediği temel, yani çıpa niteliğindeki faiz oranıd…

Reel faiz, ilan edilen nominal faizden enflasyon oranı çıkarıldıktan sonra kalan, paranın gerçek getirisini gösteren ora…

Reeskont, vadesi henüz gelmemiş bir senedin (örneğin bir ticari alacağın) merkez bankası tarafından bir miktar kırılarak…

Reeskont faizi, merkez bankasının senetleri yeniden iskonto ederken (reeskont işleminde) uyguladığı faiz oranıdır. Bu or…

Reeskont kredisi, merkez bankasının reeskont işlemleri yoluyla, özellikle ihracatçılara sağladığı görece düşük faizli kr…

Repo, bir menkul kıymetin (genellikle devlet tahvilinin) belirli bir süre sonra daha yüksek fiyattan geri alınması sözüy…

Sabit kur rejimi, bir ülkenin para biriminin değerini başka bir paraya veya altına karşı belirli bir düzeyde tutmayı taa…

Senyoraj, devletin para basma yetkisinden elde ettiği gelirdir. Bir banknotu üretmenin maliyeti, o banknotun üzerinde ya…

Serbest dalgalı kur, döviz kurunun devlet müdahalesi olmadan, tamamen piyasadaki arz ve talep tarafından belirlendiği re…

Sıkı para politikası, merkez bankasının enflasyonu düşürmek amacıyla faizleri yükseltip piyasadaki parayı azalttığı yakl…

Son kredi mercii, sağlam olduğu halde geçici nakit sıkıntısına düşen bankalara, başka hiçbir yerden borç bulamadıkları a…

Sözlü yönlendirme, merkez bankasının gelecekte izleyeceği para politikasına dair piyasalara önceden ipucu vermesidir. Fa…

Sterilizasyon, merkez bankasının döviz alım satımı gibi bir müdahalenin para arzı üzerindeki istenmeyen etkisini başka b…

Swap, iki tarafın belirli bir süre için para birimlerini veya faiz ödemelerini karşılıklı değiştirdiği finansal anlaşmad…

Şahin duruş, bir merkez bankasının veya yetkilinin enflasyonla mücadeleye öncelik verip yüksek faizden yana olan kararlı…

Ters repo, bir tarafın elindeki nakitle menkul kıymeti geçici olarak satın alıp, belirli bir süre sonra aynı kıymeti üze…

TCMB, yani Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, ülkenin para basma yetkisine sahip olan ve fiyat istikrarını sağlamakla gö…

Uluslararası rezervler, bir ülkenin merkez bankasının elinde tuttuğu döviz, altın ve benzeri yabancı varlıkların toplamı…

Verim eğrisi, aynı tür borçlanma araçlarının farklı vadelerdeki faiz oranlarını bir grafik üzerinde gösteren çizgidir. N…

Zorunlu karşılık, bankaların topladıkları mevduatın bir bölümünü kredi olarak kullandırmayıp merkez bankasında bloke şek…

Zorunlu karşılık oranı, bankaların topladıkları mevduatın yüzde kaçını kredi vermeden merkez bankasında tutmak zorunda o…

Açık bankacılık, müşterinin izniyle banka hesap ve işlem verilerinin güvenli arayüzler (API) üzerinden başka finans uygu…

Altın hesabı, bankada fiziksel külçe veya ziynet altını saklamadan, gram cinsinden altın biriktirmenize olanak tanıyan h…

Altın mevduatı, paranızı Türk lirası yerine altın cinsinden bankaya yatırıp belirli bir vade boyunca tuttuğunuz mevduat…

Anapara, bir yatırıma, mevduata ya da krediye başlangıçta konulan ve üzerinden faiz hesaplanan asıl para tutarıdır. Faiz…

ATM, banka şubesine gitmeden para çekme, para yatırma, bakiye sorgulama ve fatura ödeme gibi işlemleri yapabileceğiniz o…

Bakiye, bir banka hesabında belirli bir anda bulunan güncel para tutarıdır; yani hesabınızın o anki durumunu gösterir. P…

Banka, halktan mevduat toplayıp bunu kredi olarak kullandıran, para transferi ve ödeme hizmetleri sunan finansal kurumdu…

BDDK, açılımıyla Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye'deki bankaların ve finans kuruluşlarının kurallara uy…

Birikim hesabı, belirli bir hedef için düzenli olarak para biriktirmenizi kolaylaştıran, çoğunlukla otomatik aktarım ve…

Bloke, banka hesabınızdaki paranın bir kısmının geçici olarak kullanıma kapatılması, yani harcanamaz hale getirilmesidir…

Brüt faiz, bir mevduattan ya da yatırımdan elde ettiğiniz, henüz vergi kesilmemiş toplam faiz getirisidir. Bankanın size…

Cari hesap, günlük para giriş çıkışları için kullanılan, istediğiniz anda para yatırıp çekebileceğiniz vadesiz banka hes…

Dijital banka, fiziksel şubesi olmayan, tüm işlemlerini internet ve mobil uygulama üzerinden yürüten banka türüdür. Şube…

Döviz tevdiat hesabı, paranızı Türk lirası yerine dolar, euro gibi yabancı para cinsinden tuttuğunuz banka hesabıdır; kı…

Faiz getirisi, paranızı bankaya yatırdığınızda veya bir borçlanma aracına yatırım yaptığınızda kazandığınız toplam faiz…

Faiz hesaplama, bir mevduatın veya kredinin belirli bir sürede ne kadar faiz getireceğini ya da maliyetini bulma işlemid…

Faiz lobisi, yüksek faiz oranlarından çıkar sağladığı öne sürülen, ekonomiyi bu yönde etkilemeye çalıştığı iddia edilen…

Faiz tahakkuku, bir mevduatta hak edilen faizin gün geçtikçe hesaplanıp kayda alınması, yani hesaba işlenmesi sürecidir.…

Faizsiz bankacılık, faiz almak veya vermek yerine kâr-zarar ortaklığı ve ticaret esasına dayalı çalışan bankacılık model…

Gram altın hesabı, bankada altını gram cinsinden biriktirdiğiniz, fiziksel altın saklama zahmeti olmadan altın yatırımı…

Hamiline hesap, sahibinin adının kayıtlı olmadığı, hesabı elinde bulunduran kişinin tasarruf edebildiği hesap veya kıyme…

Hesap açılışı, bir bankada yeni bir mevduat veya işlem hesabı oluşturma sürecidir. Bunun için genellikle kimlik bilgiler…

Hesap dökümü, belirli bir dönem içinde hesabınızda gerçekleşen tüm para giriş ve çıkışlarını sıralayan ayrıntılı işlem l…

Hesap işletim ücreti, bankanın bir hesabı açık tutup yönetmesi karşılığında belirli aralıklarla (genellikle üç ayda bir)…

Hesap kapatma, artık kullanmadığınız bir banka hesabını resmen sonlandırma işlemidir. Hesapta kalan bakiye nakit olarak…

Hesap numarası, bir bankadaki belirli hesabı tanımlayan, diğer hesaplardan ayırt etmeye yarayan benzersiz numaradır. Ban…

Hesap özeti, bir banka hesabındaki para hareketlerini ve dönem sonu bakiyesini özetleyen belgedir. Yatırılan paralar, ya…

İnternet bankacılığı, bir bilgisayar veya tarayıcı üzerinden, şubeye gitmeden bankacılık işlemlerinizi yapmanızı sağlaya…

Kamu bankası, sermayesinin tamamı veya büyük bölümü devlete ait olan bankadır. Devlet politikalarını destekleyici kredil…

Kâr payı, faizsiz bankacılıkta katılım hesabına yatırılan paranın bankanın elde ettiği kazançtan aldığı getiridir. Sabit…

Katılım bankası, faiz almak ve vermek yerine kâr-zarar ortaklığı ile çalışan, faizsiz bankacılık modelini uygulayan bank…

Katılım hesabı, katılım bankalarında açılan, faiz yerine kâr-zarar ortaklığına dayalı çalışan faizsiz hesap türüdür. Hes…

Kullanılabilir bakiye, hesabınızda görünen toplam paradan bloke veya rezerve edilmiş tutarlar düşüldükten sonra gerçekte…

Mevduat, kişilerin veya kurumların bankaya yatırarak güvenle sakladığı ve çoğunlukla faiz kazandığı paradır. Banka bu pa…

Mevduat bankası, halktan ve kurumlardan mevduat toplayıp bu kaynağı kredi olarak kullandıran, en yaygın banka türüdür. T…

Mevduat çekme limiti, bir hesaptan belirli bir günde nakit olarak çekebileceğiniz en yüksek tutardır. Bu sınır, güvenlik…

Mevduat hesabı, paranızı saklamak ve gerektiğinde faiz kazanmak için bankada açtığınız hesaptır. Para yatırıp çektiğiniz…

Mevduat sigortası, bir bankanın iflası veya ödeme güçlüğü durumunda mevduat sahiplerinin parasının belirli bir tutara ka…

Mobil bankacılık, akıllı telefon veya tablet uygulaması üzerinden bankacılık işlemlerinizi yapmanızı sağlayan hizmettir.…

Munzam karşılık, bankaların topladıkları mevduatın belirli bir oranını kredi vermeden Merkez Bankasında zorunlu olarak t…

Müşterek hesap, birden fazla kişinin ortak olarak sahip olduğu ve kullanabildiği banka hesabıdır. Eşler, iş ortakları ya…

Müşteri numarası, bir bankanın size özel olarak verdiği, tüm hesap ve ürünlerinizi tek bir kimlik altında toplayan benze…

Net faiz, bir mevduattan kazandığınız brüt faizden stopaj vergisi kesildikten sonra elinize gerçekten geçen faiz tutarıd…

Otomatik yenileme, vadeli bir mevduat hesabının vade sonunda siz bir işlem yapmasanız bile kendiliğinden aynı sürede yen…

Özel banka, sermayesi devlete değil özel kişi veya şirketlere ait olan ticari bankadır. Kâr amacıyla çalışır; mevduat to…

Para çekme, banka hesabınızdaki parayı nakit olarak elinize alma işlemidir. Bunu ATM'den kart ve şifreyle, banka şubesin…

Para yatırma, banka hesabınıza nakit ekleyerek bakiyenizi artırma işlemidir. Bunu şubeye giderek, para yatırma özelliği…

Stopaj, mevduat faizi gibi bazı gelirlerden, gelir size ödenmeden önce banka tarafından kesilip doğrudan devlete aktarıl…

Şifre, banka hesaplarınıza ve kartlarınıza yalnızca sizin erişebilmenizi sağlayan gizli koddur. Mobil ve internet bankac…

Şube, bir bankanın müşterilerine yüz yüze hizmet verdiği fiziksel iş yeridir. Hesap açma, kredi başvurusu, büyük tutarlı…

Tasarruf mevduatı, gerçek kişilerin (şirketlerin değil) birikimlerini saklamak ve faiz kazanmak amacıyla bankaya yatırdı…

Tek kullanımlık şifre, bir bankacılık işlemini onaylamak için yalnızca o işleme özel, kısa süre geçerli olan ve genellik…

TMSF, açılımıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, bankalardaki tasarruf mevduatını belirli bir tutara kadar güvence altın…

Vade, paranızın bankada faiz karşılığında bağlı kalacağı süreyi ifade eder; yani mevduatınızın ne kadar süreyle çekilmed…

Vade bozma, vadeli mevduat hesabınızı taahhüt ettiğiniz süre dolmadan kapatıp paranızı çekmenizdir. Bu durumda banka çoğ…

Vade sonu, vadeli mevduatınızın olgunlaştığı, yani bağlı kaldığı sürenin dolduğu bitiş tarihidir. Bu tarihte hak ettiğin…

Vadeli mevduat, paranızı önceden belirlenen bir süre boyunca bankada bağlı tutmayı kabul ettiğiniz, karşılığında faiz ge…

Vadesiz mevduat, paranızı herhangi bir süre şartı olmadan bankada tuttuğunuz ve istediğiniz anda çekebildiğiniz hesaptır…

Valör, bankacılıkta bir işlemin yapıldığı gün değil, faizin fiilen işlemeye başladığı veya paranın kullanılabilir hale g…

Yatırım bankası, halktan mevduat toplamak yerine sermaye piyasası işlemlerine, şirket finansmanına ve büyük ölçekli proj…

Yatırım hesabı, hisse senedi, tahvil, fon gibi menkul kıymet alım satımı yapabilmeniz için açılan banka hesabıdır. Norma…

Yıllık faiz, bir mevduatın veya kredinin bir yıllık dönem için uygulanan faiz oranıdır ve farklı vadeleri kıyaslamayı ko…

Akaryakıt puanı, kredi kartınızla benzin istasyonlarında yaptığınız harcamalar karşılığında kazandığınız ve sonraki yakı…

Akıllı kart, üzerinde veri saklayan ve işlem yapabilen bir mikroçip bulunan, bu sayede manyetik şeritli eski kartlara gö…

Akreditif, dış ticarette alıcının bankasının, satıcıya ödemenin yapılacağını garanti ettiği bir banka taahhüdüdür ve bir…

Asgari ödeme, kredi kartı ekstrenizdeki toplam borcun, son ödeme tarihinde yatırmanız gereken en düşük zorunlu kısmıdır;…

Aylık taksit, aldığınız bir kredinin ya da taksitli alışverişin her ay düzenli olarak ödediğiniz sabit parçasıdır. Topla…

Banka kartı, harcamayı doğrudan banka hesabınızdaki paradan, yani bakiyenizden anında düşen ödeme kartıdır; bu yönüyle b…

BES kredisi, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde biriken tasarruflarınızı teminat göstererek bankadan kullandığınız bir kredi…

Bonus, kredi kartınızla yaptığınız harcamalar karşılığında kazandığınız ve daha sonra alışverişlerinizde para gibi kulla…

Borç yapılandırma, ödemekte zorlandığınız birikmiş bir borcun vadesinin uzatılarak veya taksitlerinin yeniden düzenlener…

Chargeback, kredi kartı veya banka kartıyla yapılan bir ödemenin, kart sahibinin itirazı üzerine bankaca geri alınması i…

CVV, kredi veya banka kartınızın arkasındaki üç haneli güvenlik kodudur ve özellikle internet alışverişlerinde kartın fi…

Çek, bir kişinin bankasına, belirtilen tutarı çeki elinde bulunduran kişiye ödemesi için verdiği yazılı ödeme emri nitel…

Dijital cüzdan, kredi ve banka kartlarınızı telefonunuza veya akıllı saatinize kaydederek fiziksel kart olmadan ödeme ya…

Dönem borcu, kredi kartı ekstrenizde yer alan ve o döneme ait tüm harcamalarınızın toplamını gösteren tutardır. Son ödem…

Düzenli ödeme, belirli aralıklarla tekrarlanan bir ödemenin banka tarafından otomatik olarak gerçekleştirilmesidir; böyl…

Düzenli talimatlı ödeme, bir kuruma verdiğiniz talimat doğrultusunda, periyodik faturalarınızın hesabınızdan otomatik ol…

EFT, açılımıyla Elektronik Fon Transferi, farklı bankalardaki hesaplar arasında para göndermenizi sağlayan sistemdir. Ay…

Ek kart, mevcut bir kredi kartına bağlı olarak, kart sahibinin belirlediği bir başka kişi adına çıkarılan ikinci karttır…

Ekspertiz, bir krediye teminat gösterilen varlığın, özellikle gayrimenkulün gerçek piyasa değerinin uzman bir kişi taraf…

Ekstre, kredi kartınızla belirli bir dönemde yaptığınız tüm harcamaları, dönem borcunu, asgari ödeme tutarını ve son öde…

Elektronik para, fiziksel banknot veya madeni para olmadan, dijital ortamda saklanan ve ödemelerde kullanılabilen ön öde…

Erken kapama, kullandığınız bir kredinin kalan borcunu vade sonunu beklemeden, peşin olarak ödeyip kapatmanızdır. Böylec…

Faizsiz kredi, geri öderken anaparanın üzerine faiz eklenmeyen finansman ürünüdür; yani aldığınız tutar ile geri ödeyece…

Faktoring, bir şirketin müşterilerinden ileride tahsil edeceği alacaklarını, vadesini beklemeden bir finans kuruluşuna d…

FAST, açılımıyla Fonların Anlık ve Sürekli Transferi, farklı bankalar arasında 7 gün 24 saat anında para göndermenizi sa…

Fatura ödeme, elektrik, su, doğalgaz, telefon gibi düzenli faturalarınızı banka aracılığıyla, şube sırası beklemeden öde…

Findeks, bireylerin ve şirketlerin kredi geçmişini, borç ödeme alışkanlıklarını ve kredi notunu raporlayan bir sistemdir…

Gecikme faizi, bir kredi taksitini ya da kredi kartı borcunu son ödeme tarihinde ödemediğinizde, geciken tutar üzerinden…

Geri ödeme, bankadan aldığınız kredinin anapara ve faiziyle birlikte, belirlenen plan çerçevesinde bankaya iade edilmesi…

Havale, aynı banka içindeki iki hesap arasında para göndermenizdir; gönderen ve alan aynı bankada olduğu için genellikle…

Hesap kesim tarihi, kredi kartınızın bir dönemlik harcamalarının toplanıp ekstrenizin oluşturulduğu tarihtir. Bu tarihte…

IBAN, açılımıyla Uluslararası Banka Hesap Numarası, bir banka hesabını ülke kodu ve standart bir formatla benzersiz biçi…

İcra, ödenmeyen bir borcun devletin resmi organları aracılığıyla zorla tahsil edilmesi sürecidir. Alacaklı, borçlunun öd…

İhtiyaç kredisi, belirli bir amaca bağlı olmadan, kişisel harcamalarınızı karşılamak için bankadan aldığınız genel amaçl…

İpotek, bir kredinin geri ödenmemesi durumuna karşı, genellikle bir gayrimenkulün teminat olarak bankaya gösterilmesidir…

İşlem ücreti, bir bankacılık işlemini gerçekleştirmeniz karşılığında bankanın sizden aldığı ücrettir. Para transferi, kr…

Kara liste, borçlarını ödemeyen kişilerin kayıtlarının tutulduğu ve bankaların kredi değerlendirmesinde dikkate aldığı b…

Karşılıksız çek, çeki yazan kişinin banka hesabında, çekte belirtilen tutarı karşılayacak kadar para bulunmaması durumud…

Kart aidatı, kredi kartınızı kullanmaya devam etmeniz karşılığında bankanın yılda bir veya birkaç kez tahsil ettiği ücre…

Kart limiti, kredi kartınızla bir dönemde harcayabileceğiniz azami tutardır ve banka tarafından gelirinize ile kredi not…

Kefil, bir kişinin aldığı kredi veya borcu ödeyememesi durumunda, o borcu ödemeyi taahhüt eden üçüncü kişidir. Banka, as…

KMH, açılımıyla Kredili Mevduat Hesabı, vadesiz hesabınızdaki para bittiğinde, bankanın önceden tanımlı bir limite kadar…

KOBİ kredisi, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin nakit ihtiyacını, yatırımlarını ya da işletme giderlerini karşılam…

Kolas, açılımıyla Kolay Adresleme Sistemi, IBAN yerine telefon numarası, e-posta veya T.C. kimlik numarası gibi kolay ha…

Komisyon, bir bankacılık ya da finansal hizmet karşılığında, işlem tutarına oranla kesilen ücrettir. Sabit tutarlı işlem…

Konut kredisi, ev satın almak için bankadan aldığınız, satın alınan konutun ipotek edilmesiyle güvence altına alınan uzu…

Kredi, bir bankadan veya finans kuruluşundan belirli bir süre içinde faiziyle geri ödemek üzere aldığınız borçtur. İhtiy…

Kredi başvurusu, bir bankadan kredi almak amacıyla yaptığınız resmi taleptir. Banka, başvurunuzu değerlendirirken geliri…

Kredi borç transferi, mevcut bir kredinizi daha uygun koşullar sunan başka bir bankaya taşımanız işlemidir. Örneğin yüzd…

Kredi erteleme, ödemekte zorlandığınız taksitlerinizi bankayla anlaşarak ileri bir tarihe atmanız anlamına gelir. Örneği…

Kredi kartı, bankanın size tanıdığı bir limit dahilinde önce harcayıp parayı sonradan ödemenizi sağlayan bir ödeme aracı…

Kredi limiti, bankanın kredi kartınızla veya kredinizle harcayabileceğiniz azami tutardır. Örneğin 15.000 TL limitli bir…

Kredi notu, bir bireyin borçlarını zamanında ödeme güvenilirliğini gösteren puandır. Geçmişteki kredi ve kredi kartı öde…

Kredi sicili, bir kişinin geçmişteki tüm kredi ve borç ödeme kayıtlarının tutulduğu bilgi dosyasıdır. Aldığınız krediler…

Kredi sigortası, kredi borçlusu ödeme yapamayacak duruma düştüğünde kalan borcu güvence altına alan bir sigorta türüdür.…

Kredi tahsis ücreti, banka bir krediyi açarken yaptığı işlemler karşılığında sizden aldığı tek seferlik masraftır. Örneğ…

Kredili mevduat hesabı, vadesiz hesabınızdaki para bittiğinde bankanın size otomatik olarak kullandırdığı kısa vadeli kr…

Leasing, yani finansal kiralama, bir varlığı satın almak yerine belirli bir süre kira ödeyerek kullanma ve süre sonunda…

Limit aşımı, kredi kartınızda veya hesabınızda tanımlı azami tutarın üzerinde harcama yapmanız durumudur. Örneğin 10.000…

Link ile ödeme, satıcının size e-posta, SMS veya mesaj yoluyla gönderdiği bir bağlantıya tıklayarak kart bilgilerinizle…

Mail order, müşterinin kartını fiziksel olarak okutmadan, yalnızca kart numarası, son kullanma tarihi ve CVV bilgilerini…

Masraf, bankanın bir işlem ya da hizmet karşılığında müşterisinden aldığı ücrettir. Örneğin para transferi yaparken, kre…

Mil, özellikle havayolu ve kredi kartı iş birliklerinde, yaptığınız harcamalar karşılığında kazandığınız ve bilet almak…

Mobil ödeme, harcamalarınızı cep telefonunuz aracılığıyla, telefon faturanıza ekleterek ya da bir uygulama üzerinden ger…

Nakit avans, kredi kartınızın limitini kullanarak ATM'den veya şubeden peşin nakit para çekmenizdir. Örneğin acil 1.000…

Otomatik ödeme, düzenli faturalarınızın siz uğraşmadan belirli tarihlerde hesabınızdan ya da kartınızdan kendiliğinden ö…

Ödeme, bir borcu kapatmak ya da satın aldığınız mal veya hizmet karşılığında para vermek anlamına gelir. Günlük hayatta…

Ödeme emri, bankanıza vereceğiniz, belirli bir tutarın belirli bir tarihte başka bir hesaba gönderilmesi yönündeki talim…

Ödeme kuruluşu, banka olmadığı halde yetkili bir lisansla para transferi ve ödeme hizmeti sunabilen şirkettir. Türkiye'd…

Ödeme planı, bir borcun hangi tarihlerde, hangi tutarlarda taksitler halinde ödeneceğini gösteren çizelgedir. Örneğin 60…

Ödemesiz dönem, bir kredi kullandığınızda taksit ödemeye hemen değil, belirli bir süre sonra başlamanıza imkan tanıyan d…

Ön ödemeli kart, önceden içine para yüklediğiniz ve yalnızca o bakiye kadar harcama yapabildiğiniz bir karttır. Kredi Ka…

Para transferi, bir hesaptan başka bir hesaba para gönderme işleminin genel adıdır. Aynı banka içindeki transferler Hava…

POS, mağaza ve işyerlerinde kart ile ödeme alınmasını sağlayan elektronik cihazdır; adı İngilizce 'satış noktası' ifades…

Provizyon, bir kartla ödeme yapılırken bankanın o tutarın hesapta ya da limitte mevcut olduğunu onaylayıp geçici olarak…

Puan, kredi kartınızla yaptığınız harcamalar karşılığında kazandığınız ve sonraki alışverişlerde para gibi kullanabildiğ…

QR ödeme, telefonunuzun kamerasıyla bir kare kodu (QR kod) okutarak gerçekleştirdiğiniz hızlı ödeme yöntemidir. Örneğin…

Refinansman, mevcut bir borcu daha uygun koşullu yeni bir kredi alarak kapatmaktır. Amaç genellikle faizi düşürmek, taks…

Rehin, bir borca karşılık taşınır bir malın güvence olarak gösterilmesidir; borç ödenmezse alacaklı bu mala başvurarak a…

Sanal kart, fiziksel bir plastik kart olmadan, yalnızca internetteki alışverişler için bankanız tarafından oluşturulan d…

Sanal POS, internet sitelerinin ziyaretçilerinden kartla ödeme alabilmesini sağlayan dijital tahsilat sistemidir. Fiziks…

Senet, bir kişinin belirli bir tutarı belirli bir tarihte ödeyeceğini yazılı olarak taahhüt ettiği resmi bir borç belges…

Senet kırdırma, vadesi henüz gelmemiş bir senedi, içindeki tutardan biraz daha az bir parayla bankaya veya bir finans ku…

Son ödeme tarihi, bir borcun gecikmeye düşmeden ödenmesi gereken en geç gündür. Özellikle kredi kartı için çok önemlidir…

SWIFT, bankaların uluslararası para transferlerinde birbirleriyle güvenli biçimde haberleşmesini sağlayan küresel mesajl…

Tahsilat, bir alacağın yani size ödenmesi gereken bir paranın fiilen toplanması işlemidir. Ödeme yapan taraf için 'ödeme…

Taksit, bir borcun ya da alışveriş tutarının tek seferde değil, belirli dönemlere bölünerek parça parça ödenmesidir. Örn…

Taksitli alışveriş, satın aldığınız bir ürün veya hizmetin bedelini, çoğunlukla kredi kartıyla, birkaç aya bölerek ödeme…

Talimat, bankanıza verdiğiniz ve belirli işlemlerin sizin her seferinde uğraşmanıza gerek kalmadan otomatik olarak tekra…

Taşıt kredisi, otomobil, motosiklet gibi bir araç satın almak için bankadan alınan, belirli bir amaca yönelik kredidir.…

Tek çekim, kredi kartıyla yapılan bir alışverişin taksite bölünmeden, tutarın tamamının tek seferde borçlandırılmasıdır.…

Temassız ödeme, kartınızı veya telefonunuzu POS cihazına takmadan ya da şifre girmeden, sadece cihaza yaklaştırarak yapt…

Temerrüt, bir borcun vadesinde ödenmemesi ve borçlunun gecikmeye düşmesi durumudur. Örneğin kredi taksitinizi son ödeme…

Teminat, bir krediye ya da borca karşılık alacaklıya verilen güvencedir; borç ödenmezse alacaklı bu güvenceye başvurarak…

Teminat mektubu, bir bankanın müşterisi adına, belirli bir işin yapılacağına ya da bir ödemenin gerçekleşeceğine dair ka…

Ticari kredi, işletmelerin faaliyetlerini finanse etmek, yatırım yapmak ya da nakit ihtiyacını karşılamak için bankadan…

TR Karekod, Türkiye'de tüm bankaların ve ödeme uygulamalarının ortak kullanabilmesi için belirlenmiş ulusal ödeme kareko…

Tüketici finansman şirketi, banka olmadığı halde bireylere belirli mal ve hizmet alımları için kredi kullandıran finans…

Tüketici kredisi, bireylerin kişisel ihtiyaçlarını karşılamak için bankadan aldığı kredidir. Ev, araç, eğitim, tatil ya…

Vadeli çek, üzerinde yazılı tarihten önce tahsil edilmemesi beklenen, ileri tarihli bir çektir. Normalde çek görüldüğü a…

Yeniden yapılandırma, ödemekte zorlandığınız bir borcun koşullarının bankayla anlaşarak yeniden düzenlenmesidir. Genelli…

Yıllık maliyet oranı, bir kredinin yalnız faizini değil, tüm masraf ve ücretlerini de içeren gerçek yıllık maliyetini gö…

Açığa satış, sahip olmadığınız bir hisse senedini ödünç alıp satmanız ve fiyat düştüğünde daha ucuza geri alıp iade eder…

Açılış fiyatı, bir hisse senedinin borsada işlem gününün başında oluşan ilk fiyatıdır. Seans başlamadan önce toplanan al…

Açılış seansı, borsada işlemlerin başında, hisse senetlerinin açılış fiyatının tek bir fiyat üzerinden belirlendiği döne…

Ağırlıklı ortalama fiyat, bir hisse senedinin gün içindeki tüm işlemlerinin, işlem miktarları dikkate alınarak hesaplana…

Alış-satış farkı, bir hisse senedi için piyasada verilen en iyi alış emri ile en iyi satış emri arasındaki fiyat aralığı…

Ana Pazar, Borsa İstanbul'da belirli büyüklük ve likidite ölçütlerini karşılayan orta ölçekli şirketlerin hisse senetler…

Aracı kurum, yatırımcıların borsada hisse senedi alıp satmasına aracılık eden, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki almış…

Bedelli sermaye artırımı, bir şirketin mevcut ortaklarından veya yeni yatırımcılardan nakit para toplayarak sermayesini…

Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin geçmiş kârları veya diğer iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek ortaklarına ücretsiz y…

Beta katsayısı, bir hisse senedinin fiyatının genel piyasaya, yani endekse göre ne kadar duyarlı hareket ettiğini göster…

BIST 100 Endeksi, Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük ve en likit 100 şirketin hisse senedi performansını izleyen ana…

BIST 30 Endeksi, Borsa İstanbul'daki en likit ve en yüksek işlem hacmine sahip 30 hisse senedinden oluşan endekstir. Vad…

Birincil piyasa, bir menkul kıymetin yatırımcıya ilk kez satıldığı, yani şirkete doğrudan para girişi sağlayan piyasadır…

Borsa İstanbul, Türkiye'nin hisse senedi, tahvil, vadeli işlem ve diğer menkul kıymetlerin alınıp satıldığı tek organize…

Çağrı yoluyla pay toplama, bir şirkette yönetim kontrolünü ele geçiren tarafın, diğer ortaklara da paylarını satın alma…

Devre kesici, bir hisse senedinin veya endeksin fiyatı çok kısa sürede aşırı yükselip düştüğünde işlemleri geçici olarak…

Emir defteri, bir hisse senedi için bekleyen tüm alış ve satış emirlerinin fiyat ve miktarlarıyla sıralandığı listedir.…

Endeks, seçilmiş bir grup hisse senedinin ortalama performansını tek bir sayıyla özetleyen göstergedir. Tek tek payları…

Fiyat adımı, bir hisse senedinin fiyatının değişebileceği en küçük tutardır; fiyat ancak bu adımın katları kadar yukarı…

Genel kurul, bir anonim şirketin ortaklarının bir araya gelerek şirketle ilgili en önemli kararları aldığı yetkili organ…

Halka açıklık oranı, bir şirketin paylarının ne kadarının borsada serbestçe alınıp satıldığını gösteren yüzdedir. Geri k…

Halka arz, bir şirketin hisse senetlerini ilk kez halka, yani geniş yatırımcı kitlesine satışa sunmasıdır. Bu işlemle şi…

Halka arz fiyatı, bir şirketin paylarını ilk kez halka satarken belirlediği birim fiyattır. Bu fiyat, şirketin değeri ve…

Hisse senedi, bir şirketin sermayesinin bir bölümüne sahip olmayı ve ortaklık hakkı kazanmayı sağlayan menkul kıymettir.…

İçeriden öğrenenlerin ticareti, bir şirkete dair henüz kamuya açıklanmamış gizli bilgiyi kullanarak hisse senedi alıp sa…

İkincil halka arz, zaten borsada işlem gören bir şirkette mevcut ortakların ellerindeki payların bir kısmını halka satma…

İkincil piyasa, menkul kıymetlerin ilk ihracından sonra yatırımcılar arasında alınıp satıldığı piyasadır. Borsa İstanbul…

İmtiyazlı pay, sahibine diğer paylara göre fazladan haklar tanıyan hisse senedi türüdür. Bu ayrıcalık genellikle daha fa…

İşlem hacmi, belirli bir sürede bir hisse senedinde el değiştiren payların toplam parasal değeridir. Yüksek işlem hacmi,…

İşlem miktarı, belirli bir sürede bir hisse senedinde el değiştiren toplam pay adedidir. İşlem hacminden farkı, parasal…

Kademe, emir defterinde fiyatların dizildiği ardışık basamaklardan her biridir ve bir fiyat adımı kadar aralıkla ilerler…

Kalanı iptal et emri, verildiği anda karşılanabilen kısmı hemen işleme sokan, geri kalan kısmını ise bekletmeden iptal e…

Kamuyu Aydınlatma Platformu, borsada işlem gören şirketlerin yatırımcıları ilgilendiren tüm açıklamalarını yayımlamak zo…

Kapanış fiyatı, bir hisse senedinin borsa seansının sonunda oluşan son işlem fiyatıdır ve o günkü performansın referansı…

Kâr payı avansı, bir şirketin mali yıl tamamlanmadan, ara dönem kârından ortaklarına peşin olarak dağıttığı temettüdür.…

Kaydileştirme, eskiden kâğıt biçiminde basılan hisse senetlerinin tamamen elektronik kayıtlara dönüştürülmesi işlemidir.…

Kısa pozisyon, bir hisse senedinin fiyatının düşeceğini öngören yatırımcının, payı ödünç alıp satması ve daha sonra ucuz…

Kredili işlem, yatırımcının kendi parasına ek olarak aracı kurumdan borç alarak daha fazla hisse senedi satın almasıdır;…

Limit emir, yatırımcının almak veya satmak istediği fiyatı kendisinin belirlediği emir türüdür; işlem ancak o fiyattan y…

Lot, Borsa İstanbul'da hisse senedi işlemlerinde kullanılan standart pay miktarı birimidir; günümüzde 1 lot 1 paya eşitt…

Manipülasyon, bir hisse senedinin fiyatını veya işlem hacmini yapay biçimde yönlendirerek diğer yatırımcıları yanıltmaya…

Merkezi Kayıt Kuruluşu, Türkiye'de hisse senetlerinin ve diğer menkul kıymetlerin elektronik kayıtlarını tutan kurumdur,…

Nominal değer, bir hisse senedinin üzerinde yazılı olan ve sermayenin paylara bölünmesiyle bulunan itibari değerdir; Tür…

Oy hakkı, bir hisse senedi sahibinin şirketin genel kurulunda kararlara katılma ve oy kullanma yetkisidir. Kural olarak…

Pay, bir şirketin sermayesinin bölündüğü en küçük ortaklık birimidir ve hisse senedi ile çoğu zaman aynı anlamda kullanı…

Pay geri alımı, bir şirketin borsada işlem gören kendi hisse senetlerini piyasadan satın almasıdır. Şirket bunu, payının…

Piyasa değeri, bir şirketin borsadaki toplam değerini gösterir ve dolaşımdaki pay sayısının güncel hisse senedi fiyatıyl…

Piyasa emri, yatırımcının fiyat belirtmeden, o anda piyasada bulunan en iyi fiyattan anında işlem yapılmasını istediği e…

Rüçhan hakkı, bir şirket bedelli sermaye artırımına gittiğinde mevcut ortakların yeni çıkarılan paylara öncelikli ve gen…

Saklama, yatırımcıların sahip olduğu hisse senedi ve diğer menkul kıymetlerin güvenli biçimde muhafaza edilmesi hizmetid…

Seans, borsada alım satım işlemlerinin yapılabildiği günlük zaman dilimidir. Borsa İstanbul belirli saatler arasında açı…

Sermaye azaltımı, bir şirketin yasal sermayesini düşürmesi işlemidir. Bu, birikmiş zararları bilançodan silmek veya orta…

Sermaye Piyasası Kurulu, Türkiye'de hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymet piyasalarını düzenleyen ve denetleyen re…

Şarta bağlı emir, fiyat önceden belirlediğiniz bir seviyeye ulaştığında otomatik olarak devreye giren koşullu borsa emri…

Taban fiyat, bir hisse senedinin tek bir seansta inebileceği en düşük fiyat sınırıdır. Borsa İstanbul, aşırı düşüşleri e…

Takas, borsada gerçekleşen bir alım satım işleminin tamamlanması, yani payların ve paranın el değiştirmesi sürecidir. İş…

Takas süresi, borsada yapılan bir işlemin tamamlanıp payların ve paranın karşı tarafa geçtiği gün sayısıdır. Hisse sened…

Takasbank, Borsa İstanbul'da gerçekleşen işlemlerin takasını ve menkul kıymetlerin saklanmasını yürüten uzman kuruluştur…

Talep toplama, bir şirketin halka arzı sırasında yatırımcıların ne kadar pay almak istediğini bildirdiği başvuru sürecid…

Tavan fiyat, bir hisse senedinin tek bir seansta çıkabileceği en yüksek fiyat sınırıdır. Borsa İstanbul, aşırı yükselişl…

Temettü, bir şirketin elde ettiği kârın bir kısmını ortaklarına nakit olarak dağıtmasıdır; kâr payı olarak da bilinir. H…

Temettü verimi, bir şirketin dağıttığı kâr payının hisse senedinin güncel fiyatına oranını gösteren yüzdedir ve payın ge…

Uzun pozisyon, bir varlığı fiyatı yükselsin diye satın alıp elde tutma durumudur; yani ileride daha pahalıya satmayı uma…

Volatilite, bir varlığın fiyatının ne kadar sert ve sık dalgalandığını gösteren ölçüdür; oynaklık da denir. Fiyat kısa s…

Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), aracı kurumu veya bankası iflas eden ya da yükümlülüğünü yerine getiremeyen yatırımcılar…

Yıldız Pazar, Borsa İstanbul'da büyük ölçekli, çok işlem gören ve yüksek likiditeye sahip şirketlerin paylarının işlem g…

Zarar durdur emri (stop-loss), bir varlığın fiyatı belirlediğiniz seviyenin altına düşerse otomatik satış yaparak kaybın…

Açık pozisyon sayısı, vadeli işlem ve opsiyon piyasasında henüz kapatılmamış, yani karşı işlemle sonlandırılmamış toplam…

Alım opsiyonu (call opsiyon), sahibine bir varlığı önceden belirlenen kullanım fiyatından, belli bir tarihe kadar satın…

Altın fonu, toplanan parayı ağırlıklı olarak altına ve kıymetli madenlere yatıran bir yatırım fonu türüdür; böylece fizi…

Arbitraj, aynı varlığın iki ayrı piyasada farklı fiyatlanmasından yararlanıp düşük olduğu yerden alıp yüksek olduğu yerd…

Başlangıç teminatı, vadeli işlem veya opsiyon pozisyonu açabilmek için yatırımcının baştan yatırması gereken güvence tut…

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), zorunlu sosyal güvenliğe ek olarak, gönüllü düzenli birikimle emeklilikte ikinci bir g…

Birim pay değeri, bir yatırım fonunun tek bir payının o günkü fiyatıdır ve fonun toplam net varlığının pay sayısına bölü…

Borçlanma araçları fonu, toplanan parayı ağırlıklı olarak devlet tahvili, hazine bonosu ve özel sektör tahvilleri gibi s…

Borsa yatırım fonu (BYF/ETF), bir endeksi veya varlık sepetini taklit eden ve aynen bir hisse gibi borsada gün içinde al…

Dayanak varlık, bir türev araç sözleşmesinin değerinin üzerine kurulduğu temel varlıktır; yani türevin fiyatı bu varlığa…

Değişken fon, portföyündeki hisse, tahvil, döviz ve altın gibi varlıkların oranı önceden belli sınırlara bağlanmamış, pi…

Devlet katkısı, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde yatırdığınız tutara devletin belirli bir oranda eklediği destektir; amacı…

Emeklilik yatırım fonu, Bireysel Emeklilik Sistemi'ne yatırılan katkı paylarının ve devlet katkisinin değerlendirildiği,…

Eurobond, bir devletin ya da şirketin kendi ülkesi dışında, çoğunlukla dolar veya euro gibi yabancı para cinsinden çıkar…

Fiziki teslimat, vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesinin vadesinde, dayanak varlığın nakit yerine fiilen el değiştirmesi…

Fon getirisi, bir yatırım fonunun belirli bir dönemde sağladığı kazancın yüzdesel olarak ifadesidir ve birim pay değerin…

Fon katılma payı, bir yatırım fonuna yatırım yaptığınızda elinize geçen ortaklık birimidir; yani fonun küçük bir dilimin…

Fon sepeti fonu, parayı tek tek hisse veya tahvile değil, başka yatırım fonlarına yatıran ve böylece birçok fonu tek çat…

Fon toplam gider oranı, bir yatırım fonunun yönetim ücreti, saklama ve işlem masrafları dahil yıllık toplam giderinin fo…

Forward sözleşme, iki tarafın bir varlığı gelecekte belirli bir tarihte, bugünden anlaşılan sabit fiyattan alıp satmayı…

Gayrimenkul yatırım fonu (GYF), toplanan parayı arsa, konut, ofis ve alışveriş merkezi gibi taşınmazlara ya da bunların…

Girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF), parayı erken aşamadaki, büyüme potansiyeli yüksek ama riskli genç şirketlere yatı…

Hisse senedi fonu, toplanan paranın en az yüzde 80'ini farklı şirketlerin paylarına yatıran yatırım fonudur. Tek başına…

Kaldıraç, az miktarda kendi paranızla çok daha büyük bir pozisyon kontrol etmenizi sağlayan, kazancı da kaybı da büyüten…

Kaldıraçlı işlemler, döviz, altın ve emtia gibi varlıklarda küçük teminatla büyük tutarlı pozisyon alınan, kaldirac kull…

Karma fon, parayı tek bir varlık türüne değil; hisse, tahvil, döviz ve altın gibi birden çok varlık sınıfına aynı anda y…

Karşılaştırma ölçütü (benchmark), bir yatırım fonunun performansını kıyaslamak için kullanılan referans göstergedir; fon…

Katılım fonu, faizsiz finans ilkelerine uygun varlıklara yatırım yapan yatırım fonudur; portföyünde faize dayalı tahvil…

Kira sertifikası (sukuk), faiz yerine bir varlığın kira veya alım satım gelirine dayanan, faizsiz finans ilkelerine uygu…

Korunma (hedge), elinizdeki bir varlığın değer kaybetme riskini, ters yönde bir işlem açarak dengeleme stratejisidir; am…

Kullanım fiyatı (strike), bir opsiyon sözleşmesinde dayanak varlığın alınıp satılacağı önceden belirlenmiş sabit fiyattı…

Likit fon, paranın çok kısa vadeli ve düşük riskli araçlarda değerlendirildiği, istendiğinde hızlıca nakde çevrilebilen…

Nakdi uzlaşma, bir vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesinin vadesinde, dayanak varlığın fiilen teslim edilmesi yerine yal…

Net aktif değer (NAD), bir yatırım fonunun sahip olduğu tüm varlıkların toplam değerinden borç ve giderlerinin düşülmesi…

Opsiyon primi, bir opsiyon sözleşmesinde alma ya da satma hakkını elde etmek için alıcının satıcıya peşin ödediği bedeld…

Opsiyon sözleşmesi, sahibine bir varlığı belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkı veren, ancak bunu yapma zorunluluğu…

Otomatik Katılım Sistemi (OKS), çalışanların onayı olmadan otomatik olarak bireysel emekliliğe dahil edildiği, isterlers…

Para piyasası fonu, parayı mevduat, repo ve kısa vadeli bono gibi düşük riskli ve hızlı nakde dönen araçlarda değerlendi…

Portföy yönetim şirketi, yatırım fonlarını ve bireysel portföyleri yasal yetkiyle, profesyonel olarak yöneten kuruluştur…

Satım opsiyonu (put opsiyon), sahibine bir varlığı önceden belirlenen kullanım fiyatından satma hakkı veren, ancak zorun…

Serbest fon (hedge fon), yatırım stratejisinde geniş özgürlüğe sahip olan, kaldirac kullanabilen ve çoğunlukla yalnızca…

Sözleşme büyüklüğü, bir vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesinin temsil ettiği standart dayanak varlık miktarıdır; yani t…

Spekülasyon, bir varlığın fiyat hareketinden kısa sürede kazanç sağlamak amacıyla bilinçli olarak risk alınan işlemdir;…

Sürdürme teminatı, vadeli işlem pozisyonunu açık tutabilmek için hesabınızda bulunması gereken asgari teminat düzeyidir.…

Swap sözleşmesi, iki tarafın gelecekteki nakit akışlarını belirli bir süre boyunca değiş tokuş etmeyi kabul ettiği türev…

TEFAS platformu (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu), farklı kurumların yatırım fonlarının tek bir merkezden al…

Teminat tamamlama çağrısı (margin call), kaldıraçlı bir pozisyonda zarar nedeniyle teminat sürdürme seviyesinin altına d…

Türev araç, kendi başına bir değeri olmayan; değeri hisse, döviz, altın veya endeks gibi bir dayanak varlığa bağlı olan…

Uzlaşma fiyatı, vadeli işlem ve opsiyon piyasasında her günün sonunda pozisyonların kâr-zararının hesaplanmasında kullan…

Vadeli işlem sözleşmesi (futures), belirli bir varlığı gelecekteki bir tarihte, bugünden anlaşılan sabit fiyattan alıp s…

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), Borsa İstanbul bünyesinde vadeli işlem sözleşmesi ve opsiyon gibi türev araçlar…

Varant, sahibine bir varlığı belirli fiyattan alma veya satma hakkı veren, opsiyona benzeyen ancak borsada hisse gibi al…

Yatırım fonu, çok sayıda yatırımcının parasının bir havuzda toplanıp, profesyonel bir portföy yönetim şirketi tarafından…

Yönetim ücreti, bir yatırım fonunu yöneten portföy yönetim şirketine, paranızı sizin adınıza değerlendirdiği için ödenen…

Bono, bir devletin ya da şirketin kısa vadeli borçlanmak için çıkardığı, vadesi genellikle bir yıldan kısa olan borçlanm…

Cari getiri, bir tahvilin yıllık faiz ödemesinin (kuponun), o tahvilin piyasadaki güncel fiyatına oranıdır ve yatırımın…

CDS primi nedir diye sorulduğunda, bir ülkenin ya da şirketin borcunu ödeyememe riskine karşı yapılan sigortanın maliyet…

Değişken faizli tahvil, ödediği kupon faizinin sabit olmadığı, belirli bir referans orana (örneğin enflasyon ya da göste…

Devlet tahvili, bir ülkenin hazinesinin uzun vadeli borçlanmak amacıyla çıkardığı, vadesi genellikle bir yıldan uzun ola…

Durasyon, bir tahvilin fiyatının faiz oranlarındaki değişime ne kadar duyarlı olduğunu yıl cinsinden ölçen bir gösterged…

Enflasyona endeksli tahvil, anaparası enflasyona göre güncellenen ve böylece yatırımcıyı paranın değer kaybetmesine karş…

Faiz riski, piyasa faizlerinin değişmesi sonucu elinizdeki tahvilin fiyatının düşme tehlikesidir. Tahvil fiyatları ile f…

Finansman bonosu, şirketlerin kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak için çıkardığı, vadesi genellikle bir yıldan kısa…

Getiri eğrisi, aynı tür tahvillerin farklı vadelerdeki faiz oranlarını bir grafik üzerinde gösteren çizgidir; kısacası "…

Gösterge faiz, piyasada en çok işlem gören ve diğer faizlere yön veren referans tahvilin getirisidir; genellikle iki yıl…

Hazine bonosu, devletin kısa vadeli (genellikle bir yıldan kısa) borçlanmak için Hazine aracılığıyla çıkardığı borçlanma…

İhraç, bir hisse senedi, tahvil ya da bono gibi menkul kıymetin ilk kez çıkarılıp piyasaya, yani yatırımcılara satışa su…

İskontolu tahvil, nominal (üzerinde yazılı) değerinin altında bir fiyatla satılan, vade sonunda ise tam nominal değerden…

İşlemiş faiz, bir tahvilin son kupon ödemesinden bugüne kadar geçen sürede biriken, ancak henüz ödenmemiş faiz tutarıdır…

İtfa, bir tahvil ya da bononun vadesi geldiğinde anaparasının yatırımcıya geri ödenmesi işlemidir; kısacası borcun kapan…

Kirli fiyat, bir tahvilin işlemiş faizi de dahil edilerek hesaplanan, yani alıcının fiilen ödediği toplam fiyattır. Bir…

Konveksite, bir tahvilin fiyatı ile getirisi arasındaki ilişkinin ne kadar eğri (doğrusal olmayan) olduğunu ölçen bir gö…

Kredi riski, borç alan tarafın anapara veya faiz ödemesini zamanında yapamama, yani temerrüde düşme ihtimalidir. Bir tah…

Kupon, bir tahvilin sahibine belirli dönemlerde (örneğin yılda bir veya altı ayda bir) ödediği faiz tutarıdır. Geçmişte…

Kupon oranı, bir tahvilin nominal (üzerinde yazılı) değeri üzerinden yıllık olarak ödeyeceği faizin yüzdesidir. Bu oran,…

Kuponsuz tahvil, vade boyunca hiç faiz (kupon) ödemeyen, bunun yerine nominal değerinin altında iskontolu satılan tahvil…

Mevduat sertifikası, bir bankanın belirli bir süre için yatırılan parayı kabul ettiğini ve vade sonunda faiziyle geri öd…

Özel sektör tahvili, devlet yerine bir şirketin borçlanmak amacıyla çıkardığı, yatırımcıya düzenli faiz ödeyen borçlanma…

Primli tahvil, nominal (üzerinde yazılı) değerinin üstünde bir fiyatla satılan tahvildir. Bu durum genellikle tahvilin k…

Sabit faizli tahvil, kupon oranının ihraç anında belirlenip vade boyunca hiç değişmediği tahvildir. Yatırımcı, her dönem…

Spread, iki farklı getiri ya da fiyat arasındaki farktır ve genellikle bir yatırımın taşıdığı ek riski ya da işlem maliy…

Sukuk, faiz yerine bir varlığın gelirine ya da kirasına dayanarak getiri sağlayan, İslami finans ilkelerine uygun yatırı…

Tahvil, bir devletin ya da şirketin borçlanmak için çıkardığı, vadesi genellikle bir yıldan uzun olan sabit getirili men…

Tahvil fonu, toplanan parayı ağırlıklı olarak devlet ve şirket tahvilleri ile bono gibi borçlanma araçlarına yatıran bir…

Temiz fiyat, bir tahvilin işlemiş faiz hariç tutularak hesaplanan fiyatıdır; yani sadece tahvilin kendi değerini gösteri…

Ters getiri eğrisi, kısa vadeli tahvil faizlerinin uzun vadelilerden daha yüksek olduğu olağandışı durumdur. Normalde uz…

TÜFE'ye endeksli tahvil, getirisi Tüketici Fiyat Endeksi'ne (TÜFE), yani enflasyona bağlanmış bir devlet tahvilidir ve a…

Vadeye kalan getiri (YTM), bir tahvili bugünkü fiyatından alıp vade sonuna kadar elde tutarsanız elde edeceğiniz yıllık…

Varlığa dayalı menkul kıymet, bir grup gelir getiren varlığın (örneğin kredi alacakları, kira gelirleri ya da kredi kart…

Yatırım yapılabilir seviye, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının bir ülke ya da şirketin borcunu "düşük risk…

22 ayar altın, 1000 birimde 916 birimi saf altın olan, geri kalanı dayanıklılık için bakır gibi metallerle karıştırılmış…

Alış kuru, bir bankanın veya döviz bürosunun sizden döviz satın alırken uyguladığı fiyattır; yani elinizdeki yabancı par…

Altın/gümüş oranı, bir ons altının kaç ons gümüşe denk geldiğini gösteren bir orandır ve yatırımcılar tarafından iki değ…

Ata altın, üzerinde Mustafa Kemal Atatürk figürü bulunan, Darphane tarafından basılan bir cumhuriyet altını türüdür. Ziy…

Ayar, bir altının ne kadar saf olduğunu gösteren ölçü birimidir; 24 ayar en saf altını ifade eder ve sayı küçüldükçe içi…

Backwardation, bir emtianın gelecekteki teslimat için belirlenen vadeli fiyatının, bugünkü peşin (spot) fiyatından daha…

Bakır, elektrik ve inşaattan elektronik araçlara kadar çok geniş bir alanda kullanılan temel bir sanayi metalidir ve fiy…

Brent petrol, Kuzey Denizi'nden çıkarılan ve dünya genelinde, özellikle Avrupa ve Asya'da ham petrol fiyatları için göst…

Cumhuriyet altını, Darphane tarafından basılan, üzerinde tarih ve figür bulunan geleneksel bir ziynet ve yatırım altını…

Çapraz kur, iki yabancı para birimi arasındaki, genellikle her ikisinin dolar karşısındaki değerleri üzerinden dolaylı o…

Çeyrek altın, yaklaşık 1,75 gram ağırlığında basılan, Türkiye'de düğün ve özel günlerde en çok hediye edilen küçük altın…

Dalgalı kur, bir ülkenin para biriminin değerinin merkez bankası tarafından sabitlenmediği, arz ve talebe göre piyasada…

Doğal gaz, ısınma, elektrik üretimi ve sanayide yaygın olarak kullanılan bir fosil yakıt ve önemli bir enerji emtiasıdır…

Döviz, bir ülkenin sınırları dışında geçerli olan yabancı ülke para birimlerinin genel adıdır; dolar, euro ve sterlin gi…

Döviz kuru, bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden değeridir; yani bir birim yabancı parayı almak için kaç b…

Döviz sepeti, birden fazla yabancı paranın belirli ağırlıklarla bir araya getirilmesiyle oluşturulan bileşimdir; amacı t…

DXY endeksi, ABD dolarının euro, yen ve sterlin gibi altı büyük para birimi karşısındaki genel değerini ölçen bir göster…

Efektif, yabancı paranın elle tutulan nakit (banknot ve madeni para) biçimidir; banka hesabındaki kaydi dövizden farklı…

Emtia, petrol, altın, buğday, bakır ve doğal gaz gibi standart nitelikteki temel ham malların genel adıdır; bunlar dünya…

Forward kur, bir döviz alım satımının bugünden anlaşılıp, teslimatın ileri bir tarihte gerçekleştirileceği işlemlerde ku…

Gram altın, bir gram saf altının piyasadaki güncel fiyatını ifade eder ve Türkiye'de altın yatırımının en temel ve en ya…

Gümüş, hem mücevher ve sanayide kullanılan hem de yatırım aracı olarak alınıp satılan değerli bir metaldir. Altına göre…

Güvenli liman, ekonomik kriz, savaş ya da borsa çöküşü gibi belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların değerini koruyacağın…

Has altın, 24 ayar ve 1000 saflıkta, yani hiç katkı maddesi içermeyen en saf altın türüdür. Tüm altın fiyatlamaları aslı…

Kontango, bir emtianın vadeli işlem fiyatının bugünkü spot fiyatından daha yüksek olduğu piyasa durumudur. Bu genellikle…

Konvertibilite, bir ülke parasının kısıtlama olmadan serbestçe başka bir döviz cinsine çevrilebilmesi özelliğidir. Konve…

Külçe altın, standart ağırlık ve saflıkta dökülmüş, bar şeklindeki saf altındır ve genellikle has altın yani 24 ayar saf…

Ons altın, uluslararası piyasalarda altının fiyatlandığı, yaklaşık 31,1 grama denk gelen standart ölçü birimidir. Dünya…

Opsiyon, sahibine belirli bir varlığı önceden belirlenen bir fiyattan, gelecekteki bir tarihe kadar alma veya satma hakk…

Paladyum, başta otomobil egzoz sistemlerindeki katalitik konvertörler olmak üzere sanayide yoğun kullanılan, platin grub…

Parite, iki yabancı para biriminin birbirine göre değerini gösteren değişim oranıdır; en bilineni euro/dolar (EUR/USD) p…

Platin, altından daha nadir bulunan, hem mücevhercilikte hem de otomotiv ve kimya sanayisinde kullanılan değerli bir met…

Reşat altını, Osmanlı padişahı Sultan Reşad döneminin figürünü taşıyan, yüksek ayarlı geleneksel bir altın sikkedir. Gen…

Sabit kur, bir ülke parasının değerinin merkez bankası tarafından belirli bir döviz ya da döviz sepetine bağlanarak sabi…

Satış kuru, bir bankanın ya da döviz bürosunun elindeki dövizi müşteriye sattığı fiyattır. Bankanın dövizi sizden satın…

Serbest kur, bir paranın değerinin devlet müdahalesi olmadan tamamen piyasadaki arz ve talebe göre belirlendiği kur sist…

Spot kur, dövizin o an, anlık teslim koşuluyla alınıp satıldığı güncel piyasa fiyatıdır. Yani bir döviz işlemini bugünün…

Tam altın, dört çeyrek altın değerine denk gelen, yaklaşık 7 gram ağırlığındaki basılı altın çeşididir. Düğün, nişan ve…

Vadeli emtia sözleşmesi, petrol, buğday, altın gibi bir emtianın ileri bir tarihte, bugünden belirlenen bir fiyattan alı…

Vadeli işlem (futures), bir varlığın gelecekteki belirli bir tarihte, bugünden anlaşılan sabit fiyattan alınıp satılması…

Varil, ham petrol ticaretinde kullanılan ve yaklaşık 159 litreye denk gelen standart hacim ölçü birimidir. Petrol fiyatl…

WTI petrol (West Texas Intermediate), Amerika Birleşik Devletleri'nde çıkarılan ve özellikle Kuzey Amerika piyasaları iç…

Yarım altın, iki çeyrek altın değerine denk gelen, yaklaşık 3,5 gram ağırlığındaki basılı altın çeşididir. Tam altına gö…

Yönetimli dalgalanma, kurun temelde piyasada serbestçe oluştuğu ancak merkez bankasının zaman zaman döviz alıp satarak y…

Ziynet altını, takı ve süs amacıyla işlenmiş; bilezik, kolye, küpe ya da basılı sikkeler gibi formlarda bulunan altındır…

Airdrop, bir kripto para projesinin kullanıcılarına ücretsiz olarak token dağıttığı tanıtım ve ödüllendirme yöntemidir.…

Akıllı sözleşme, blockchain üzerinde çalışan ve belirli koşullar yerine geldiğinde otomatik olarak işleyen bir bilgisaya…

Altcoin, Bitcoin dışındaki tüm kripto paralara verilen genel addır; kelime İngilizce 'alternative coin' (alternatif para…

Bitcoin, 2009 yılında ortaya çıkan, dünyanın ilk ve piyasa değeri en büyük kripto parasıdır. Merkezi bir banka ya da dev…

Bitcoin ETF, yatırımcıların doğrudan kripto borsasından Bitcoin almak yerine, geleneksel borsada işlem gören bir fon ara…

Blockchain (blok zinciri), işlemlerin bloklar halinde kaydedilip birbirine kriptografik olarak bağlandığı, dağıtık ve de…

Blok, blockchain üzerinde bir grup işlemin bir araya getirilip zincire eklendiği veri paketidir. Her blok, kendinden önc…

CBDC (Merkez Bankası Dijital Parası), bir ülkenin merkez bankası tarafından çıkarılan, resmi para biriminin dijital biçi…

Cüzdan, kripto paraları saklamaya, göndermeye ve almaya yarayan dijital araçtır. Aslında parayı değil, varlıklara erişim…

Dağıtık defter, kayıtların tek bir merkezi sunucu yerine ağdaki birçok bilgisayarda eşzamanlı olarak tutulduğu bir veri…

DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon), kararların bir patron ya da yönetim kurulu yerine token sahiplerinin oylarıyla…

DeFi (Merkeziyetsiz Finans), banka ya da aracı kurum gibi merkezi kuruluşlara ihtiyaç duymadan, doğrudan blockchain üzer…

Dijital TL, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) geliştirdiği, Türk lirasının dijital biçimi olan merkez bankası…

Dolaşımdaki arz, bir kripto paranın o anda piyasada gerçekten alınıp satılabilen, kullanıcıların elinde bulunan token mi…

Ethereum, Bitcoin'den sonra en büyük ikinci kripto para olan ve üzerinde akıllı sözleşmeler çalıştırılabilen bir blockch…

FOMO (Fear of Missing Out), bir fırsatı kaçırma korkusuyla yatırımcının aceleyle ve yeterince düşünmeden alım yapmasıdır…

FUD (Fear, Uncertainty, Doubt), bir varlık hakkında korku, belirsizlik ve şüphe yayan olumsuz söylem ya da haberlerdir.…

Gas ücreti, bir blockchain ağında işlem yaptırmak ya da akıllı sözleşme çalıştırmak için ödenen onay ücretidir. Bu ücret…

Genel anahtar, bir kripto cüzdanının başkalarıyla paylaşılabilen, para almak için kullanılan adres bilgisidir. Banka hes…

Getiri çiftçiliği (yield farming), kullanıcıların kripto varlıklarını DeFi platformlarındaki likidite havuzlarına kilitl…

Halving, Bitcoin ağında madencilere blok başına verilen ödülün yaklaşık her dört yılda bir yarıya inmesi olayıdır. Bu me…

Hisse ispatı (Proof of Stake, PoS), bir blockchain ağında işlemleri doğrulayanların, ağa kilitledikleri kripto varlık mi…

HODL, bir kripto parayı kısa vadeli fiyat dalgalanmalarına aldırmadan, satmadan uzun süre elde tutma stratejisini ifade…

ICO (Initial Coin Offering), bir kripto projesinin geliştirme için fon toplamak amacıyla kendi token'larını yatırımcılar…

İş ispatı (Proof of Work, PoW), bir blockchain ağında işlemleri doğrulamak için madencilerin karmaşık matematik probleml…

Köprü (bridge), birbirinden farklı blockchain ağları arasında varlık veya veri aktarmayı sağlayan protokoldür. Her zinci…

Kripto borsası, kullanıcıların kripto paraları alıp satabildiği, birbirine ya da geleneksel paraya çevirebildiği dijital…

Kripto para, şifreleme teknolojisine dayalı, çoğunlukla bir merkezi otorite olmadan blockchain üzerinde çalışan dijital…

KYC (Know Your Customer, Müşterini Tanı), kripto borsalarının ve finans kuruluşlarının, kullanıcıların kimliğini doğrula…

Layer 2 (ikinci katman), ana blockchain ağının (Layer 1) üzerine kurulan ve işlemleri daha hızlı, daha ucuz hale getiren…

Likidite havuzu, merkeziyetsiz borsalarda (DEX) alım satım işlemlerinin gerçekleşebilmesi için kullanıcıların kilitlediğ…

Madencilik, bir blockchain ağında işlemleri doğrulayıp yeni bloklar üreterek karşılığında kripto para ödülü kazanma süre…

Memecoin, ciddi bir teknolojik amaçtan çok, internet mizahı, topluluk hevesi veya bir akım etrafında oluşturulan, son de…

Merkezi borsa (CEX), bir şirket tarafından yönetilen ve kullanıcıların kripto para alım satımını bu aracı kurum üzerinde…

Merkeziyetsiz borsa (DEX), kullanıcıların kripto varlıklarını aracı bir şirket olmadan, doğrudan kendi cüzdanları üzerin…

NFT (Non-Fungible Token), blokzincir üzerinde kaydedilen, birbirinin yerine geçemeyen benzersiz dijital varlıktır. Bir B…

Özel anahtar, kripto cüzdanınızdaki varlıklara erişimi ve onları harcama yetkisini sağlayan gizli bir şifre dizisidir. B…

Rug pull, bir kripto projesinin geliştiricilerinin yatırımcılardan topladıkları parayı aniden çekip ortadan kaybolduğu b…

Seed phrase, bir kripto cüzdanını kurtarmak için kullanılan, genellikle 12 ya da 24 kelimeden oluşan sıralı bir kelime d…

Sıcak cüzdan, internete bağlı olan ve kripto varlıklarınızı hızlıca kullanmanızı sağlayan dijital cüzdandır. Telefon uyg…

Soğuk cüzdan, kripto varlıklarınızı internete bağlı olmadan, çevrimdışı saklayan genellikle bir donanım cihazıdır. USB b…

Soğuk saklama, kripto varlıkları internete hiç bağlanmayan ortamlarda tutarak güvende tutma yöntemidir. Genellikle bir s…

Stablecoin, değeri dolar gibi bir varlığa sabitlenerek dalgalanması en aza indirilmiş bir kripto para türüdür. Bitcoin'i…

Staking, sahip olduğunuz kripto parayı bir ağda belirli süre kilitleyerek karşılığında ödül kazanmanızı sağlayan yöntemd…

Token, mevcut bir blokzincir üzerinde üretilen ve o ağın kurallarıyla çalışan dijital varlıktır. Kendi zinciri olan bir…

Tokenizasyon, gerçek dünyadaki bir varlığın blokzincir üzerinde dijital bir token ile temsil edilmesi işlemidir. Bir ev,…

Web3, internetin blokzincir teknolojisine dayalı, kullanıcıların kendi verileri ve varlıkları üzerinde söz sahibi olduğu…

Whale (balina), bir kripto parada çok büyük miktarda varlık tutan ve tek başına piyasayı hareket ettirebilecek güce sahi…

Whitepaper, bir kripto projesinin amacını, teknolojisini ve çalışma mantığını ayrıntılı biçimde anlatan resmi tanıtım be…

Artan oranlı vergi, vergiye tabi tutar (matrah) büyüdükçe uygulanan vergi oranının da kademeli olarak yükseldiği bir ver…

Asgari geçim indirimi (AGİ), ücretli çalışanların ödeyeceği gelir vergisinden, geçimlerini kolaylaştırmak için düşülen b…

Asgari ücret vergi istisnası, çalışanların maaşının asgari ücrete denk gelen kısmının gelir vergisinden ve damga vergisi…

Banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV), bankaların ve sigorta şirketlerinin yaptıkları işlemlerden elde ettikleri g…

Basit usul, küçük esnaf ve sanatkarların vergi yükümlülüklerini kolaylaştırmak için getirilmiş, defter tutma zorunluluğu…

Beyanname, mükellefin elde ettiği kazancı ve hesapladığı vergi matrahını vergi dairesine resmi olarak bildirdiği belgedi…

Bütçe, devletin belirli bir dönemde (genellikle bir yıl) hangi kaynaklardan ne kadar gelir elde edeceğini ve bu parayı n…

Damga vergisi, sözleşmeler, kira kontratları, maaş bordroları gibi hukuki değer taşıyan kağıt ve belgelerden alınan bir…

Değer artış kazancı, bir varlığı aldığınız fiyattan daha yüksek bir fiyata satmanızla elde ettiğiniz kazancın vergilendi…

Devreden KDV, bir işletmenin alışlarda ödediği indirilecek KDV'nin, satışlarda tahsil ettiği hesaplanan KDV'den fazla ol…

Dijital hizmet vergisi, internet üzerinden hizmet sunan büyük dijital platformların Türkiye'de elde ettikleri hasılat üz…

Düz oranlı vergi, kazanç ya da matrah ne kadar olursa olsun herkese aynı sabit oranın uygulandığı bir vergilendirme sist…

E-Arşiv fatura, e-fatura sistemine kayıtlı olmayan kişi ve kurumlara kesilen, elektronik ortamda düzenlenip saklanan fat…

E-Defter, işletmelerin tutmak zorunda olduğu yevmiye defteri ve büyük defter gibi yasal muhasebe kayıtlarının kağıt yeri…

E-Fatura, kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, gönderilen ve saklanan yasal faturadır. Yalnızca e-fatura s…

E-İrsaliye, malların bir yerden başka bir yere taşınması sırasında düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik biçimidir. İ…

E-Serbest meslek makbuzu, doktor, avukat, mali müşavir gibi serbest meslek sahiplerinin verdikleri hizmet karşılığında d…

Emlak vergisi, sahip olduğunuz bina, arsa ve arazi gibi taşınmazlar için her yıl belediyeye ödediğiniz yerel bir vergidi…

Gayrimenkul sermaye iradi, sahip olduğunuz ev, dükkan, arsa gibi bir taşınmazı kiraya vererek elde ettiğiniz ve vergiye…

Gecikme zammı, vadesinde ödenmeyen vergi ya da diğer kamu borçlarına, ödeme geciktikçe eklenen ek bir mali yüktür. Devle…

Geçici vergi, ticari kazanç ya da serbest meslek kazancı elde edenlerin, yıllık gelir veya kurumlar vergisine mahsup edi…

Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir yıl içinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden ödedikleri dolaysız bir vergid…

Gelir vergisi dilimleri, artan oranlı gelir vergisinin uygulandığı, kazanç arttıkça oranın yükseldiği gelir basamaklarıd…

Götürü usul, mükellefin gerçek gelir ve giderlerine bakılmaksızın, önceden belirlenmiş sabit tutarlar üzerinden vergilen…

Gümrük vergisi, yurt dışından ülkeye ithal edilen mallardan, sınırdan geçişleri sırasında alınan bir vergidir. Amacı hem…

Harç, devletin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenen bedeldir. Vergiden farkı, karşılığınd…

Hesaplanan KDV, bir işletmenin mal ya da hizmet satışı yaparken müşterisinden tahsil ettiği katma değer vergisidir. Satı…

İç borç, devletin kendi ülkesi içindeki kişi, banka ve kurumlardan borçlanmasıdır. Devlet, bütçe açığını kapatmak için g…

İndirilecek KDV, bir işletmenin mal ve hizmet alışları sırasında satıcılara ödediği ve daha sonra devlete ödeyeceği KDV'…

Kamu harcaması, devletin topladığı vergi ve diğer gelirlerle yaptığı her türlü mal alımı, hizmet üretimi ve transfer öde…

Katma değer vergisi (KDV), mal ve hizmetlerin satışı üzerinden alınan, nihai tüketicinin üstlendiği dolaylı bir vergidir…

KDV istisnası, normalde KDV'ye tabi olması gereken bazı işlemlerin, yasayla bu vergiden muaf tutulmasıdır. Devlet, belir…

KDV tevkifatı, belirli işlemlerde hesaplanan KDV'nin tamamının satıcıya değil, bir kısmının alıcı tarafından kesilip doğ…

Konaklama vergisi, otel, motel, tatil köyü gibi konaklama tesislerinde geceleme hizmeti alınması durumunda ödenen bir ve…

Kurumlar vergisi, şirketler ve kooperatifler gibi tüzel kişilerin bir yıl içinde elde ettikleri kazanç üzerinden ödedikl…

Matrah, bir verginin hesaplanmasına esas alınan tutar ya da değerdir; yani vergi oranının üzerine uygulandığı tabandır.…

Menkul sermaye iradi, paranızı ya da sermayenizi bir yere yatırarak elde ettiğiniz faiz, kar payı (temettü), repo geliri…

Motorlu taşıtlar vergisi (MTV), otomobil, motosiklet, kamyon gibi trafiğe kayıtlı araç sahiplerinin her yıl ödedikleri b…

Mükellef, yasalara göre vergi ödemekle yükümlü olan gerçek ya da tüzel kişidir. Yani üzerine düşen vergiyi hesaplamak, b…

Özel tüketim vergisi (ÖTV), akaryakıt, otomobil, alkol, tütün gibi belirli ürün gruplarından yalnızca bir kez, üretim ya…

Serbest meslek kazancı, doktor, avukat, mali müşavir, mimar gibi kişilerin sermaye değil esas olarak kendi bilgi ve emek…

Sosyal güvenlik primi (SGK), çalışanların emeklilik, sağlık ve iş kazası gibi sosyal güvenlik haklarından yararlanabilme…

Tahakkuk, hesaplanan bir verginin artık ödenecek aşamaya gelmesi, yani kesinleşip borç haline gelmesidir. Vergi önce tar…

Tarh, bir mükellefin ödemesi gereken vergi borcunun vergi idaresi tarafından kanundaki ölçütlere göre hesaplanıp belirle…

Transfer harcamaları, devletin karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet almadan vatandaşlara veya kurumlara yaptığı öde…

Veraset ve intikal vergisi, miras yoluyla ya da karşılıksız bağış yoluyla bir kişiden başka birine geçen mal ve para üze…

Vergi affı veya yapılandırma, ödenmemiş vergi borçlarının faiz ve cezalarının bir kısmının silinerek kalan tutarın taksi…

Vergi cezası, vergi kurallarına uymayan mükelleflere kesilen parasal yaptırımdır. Beyannameyi geç vermek, vergiyi eksik…

Vergi iadesi, yıl içinde olması gerekenden fazla ödenen verginin devlet tarafından mükellefe geri verilmesidir. Çoğu zam…

Vergi istisnası, normalde vergilendirilmesi gereken belirli bir kazanç veya işlemin kanunla vergi dışında bırakılmasıdır…

Vergi kaçakçılığı, kişinin ödemesi gereken vergiyi yasa dışı yollarla gizleyerek veya hiç bildirmeyerek ödememesidir. Sa…

Vergi Kimlik Numarası (VKN), kişi ve kurumların vergi işlemlerinde tanınmasını sağlayan, idare tarafından verilen özel b…

Vergi levhası, bir mükellefin vergi dairesine kayıtlı olduğunu ve hangi faaliyetle vergilendirildiğini gösteren resmî bi…

Vergi muafiyeti, belirli kişi veya kuruluşların kanun gereği bir vergiyi hiç ödememesi durumudur. Burada istisnadan fark…

Vergi sorumlusu, vergiyi asıl ödeyen kişi olmasa da, o vergiyi kaynağında kesip devlet adına yatırmakla görevli olan tar…

Vergi tabanı, bir ülkede vergilendirilebilen toplam ekonomik büyüklüğü, yani vergi alınabilecek gelir, servet ve harcama…

Vergi teşviki, devletin belirli yatırımları, sektörleri veya bölgeleri özendirmek için sunduğu vergi avantajıdır. Amaç,…

Vergi Usul Kanunu (VUK), Türkiye'de verginin nasıl hesaplanacağını, beyan edileceğini, tahsil edileceğini ve denetlenece…

Vergiden kaçınma, kişinin yasaları çiğnemeden, mevcut kanun boşluklarından ve avantajlarından yararlanarak ödeyeceği ver…

Aktif, yani varlıklar, bir işletmenin sahip olduğu ve gelecekte ona ekonomik fayda sağlayacak tüm değerlerdir. Bilançonu…

Alacaklar, yani ticari alacaklar, bir işletmenin mal veya hizmet sattığı ama parasını henüz tahsil etmediği, müşterilerd…

Bağımsız denetim, bir şirketin finansal tablolarının, şirketten bağımsız ve yetkili denetçiler tarafından doğru ve gerçe…

Başabaş noktası, bir işletmenin ne kâr ne de zarar ettiği, yani toplam gelirinin toplam giderine tam olarak eşit olduğu…

Borç-alacak, yani debit-kredi, çift taraflı muhasebe kayıt yönteminde her işlemin yazıldığı iki sütunu ifade eder. Her k…

Borçluluk oranı, yani kaldıraç, bir işletmenin toplam borçlarının toplam varlıklarına bölünmesiyle bulunan ve şirketin n…

Brüt kâr, bir işletmenin satışlardan elde ettiği hasılattan yalnızca satılan ürünlerin doğrudan maliyetinin çıkarılmasıy…

Büyük defter, yani defter-i kebir, yevmiye defterine kaydedilen işlemlerin her hesap için ayrı ayrı toplanıp izlendiği m…

Ciro, yani net satışlar, bir işletmenin belirli bir dönemde mal ve hizmet satışından elde ettiği toplam gelirdir; iadele…

Dağıtılmamış kâr, bir şirketin elde ettiği kârın ortaklara temettü olarak dağıtılmayıp şirket bünyesinde tutulan kısmıdı…

Değişken gider, üretim veya satış miktarı arttıkça artan, azaldıkça azalan maliyet türüdür. Yani faaliyet hacmine bağlı…

Dipnotlar, finansal tabloların altında veya ekinde yer alan ve tablolardaki rakamları açıklayan ek bilgilerdir. Sadece s…

Dönen varlık, bir işletmenin normal olarak bir yıl içinde nakde çevirmeyi veya kullanmayı planladığı varlıklardır. Bilan…

Duran varlık, bir işletmenin uzun süre, genellikle bir yıldan fazla kullanmak amacıyla elinde tuttuğu ve kısa sürede sat…

Faaliyet kârı, bir işletmenin esas işini yaparak, yani asıl mal ve hizmet satışından elde ettiği kârdır. Brüt kârdan paz…

Gider, bir işletmenin gelir elde etmek için belirli bir dönemde tükettiği kaynakların parasal tutarıdır. Kira, maaş, ele…

Hasılat, bir işletmenin mal satışı veya hizmet sunumu sonucunda elde ettiği gelirdir; giderler düşülmeden önceki brüt tu…

Hesap planı, bir işletmenin muhasebede kullandığı tüm hesapların belirli bir mantıkla kodlanıp düzenli biçimde sıralandı…

İşletme sermayesi, bir şirketin dönen varlıkları ile kısa vadeli borçları arasındaki farktır ve günlük faaliyetlerini sü…

İtfa payı, yani amortisman, bir varlığın maliyetinin kullanım ömrü boyunca yıllara bölünerek gider yazılmasıdır. Böylece…

Kâr marjı, elde edilen kârın satışlara, yani hasılata oranıdır ve her 100 TL'lik satıştan ne kadar kâr kaldığını yüzde o…

Karşılık, yani provizyon, gelecekte gerçekleşmesi olası bir gider veya zarar için şimdiden ayrılan ihtiyat tutarıdır. He…

Kısa vadeli yükümlülük, bir işletmenin genellikle bir yıl içinde ödemesi gereken borçlarıdır. Bilançonun pasif tarafında…

Konsolide finansal tablo, bir ana şirket ile ona bağlı ortaklıkların hesaplarının tek bir şirketmiş gibi birleştirilerek…

Likidite oranı, yani asit-test oranı, bir işletmenin stoklarını saymadan, en hızlı nakde dönebilen varlıklarıyla kısa va…

Maddi duran varlık, bir işletmenin uzun süre kullanmak için elinde tuttuğu, elle tutulup gözle görülen fiziksel varlıkla…

Maddi olmayan duran varlık, fiziksel bir biçimi olmayan ama işletmeye uzun vadede değer katan varlıklardır. Marka, paten…

Maliyet, bir mal veya hizmeti üretmek ya da elde etmek için katlanılan toplam harcamadır. İçinde hammadde, işçilik ve ür…

Mizan, belirli bir tarihte tüm hesapların borç ve alacak bakiyelerinin bir araya getirildiği kontrol listesidir. Çift ta…

Nakit esası, gelir ve giderlerin yalnızca para fiilen tahsil edildiğinde veya ödendiğinde kaydedildiği muhasebe yöntemid…

Özkaynak değişim tablosu, bir şirketin sermaye, yedekler ve kârlar gibi öz kaynak kalemlerinin bir dönem boyunca nasıl d…

Pasif, yani kaynaklar, bir işletmenin varlıklarını hangi parayla finanse ettiğini gösteren bölümdür ve bilançonun sağ ta…

Sabit gider, üretim veya satış miktarı değişse bile tutarı aynı kalan maliyet türüdür. İşletme hiç üretim yapmasa da bu…

Satışların maliyeti (SMM), bir dönemde satılan ürün veya hizmetlerin doğrudan üretim maliyetlerinin toplamıdır. İçinde k…

Sermaye, ortakların bir işletmeyi kurmak ve yürütmek için koydukları para ve değerlerdir. İşletmenin öz kaynaklarının te…

Stok, bir işletmenin satmak veya üretimde kullanmak üzere elinde tuttuğu mal ve malzemelerdir. Hammadde, yarı mamul ve s…

Şerefiye, yani goodwill, bir şirket satın alınırken, alınan varlıkların net defter değerinin üzerinde ödenen fazladan tu…

Şüpheli alacak, bir işletmenin tahsil edemeyeceğinden ciddi biçimde endişe ettiği, vadesi geçmiş ve riske girmiş alacakl…

Tahakkuk esası, gelir ve giderlerin para tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın, işlemin gerçekleştiği, yani hakkın do…

Tek Düzen Hesap Planı, Türkiye'de işletmelerin muhasebe kayıtlarını aynı standartla tutmasını sağlayan, hesapların belir…

TMS/TFRS, Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nın kısaltmasıdır ve finansal tablola…

Uzun vadeli yükümlülük, bir işletmenin ödemesi bir yıldan uzun sürecek borçlarıdır. Bilançonun pasif tarafında yer alır…

Varlık, bir işletmenin veya kişinin sahip olduğu, gelecekte ekonomik fayda sağlaması beklenen değerlerin tümüdür. Nakit,…

VÖK yani vergi öncesi kâr, bir işletmenin tüm gelir ve giderleri hesaplandıktan sonra, kurumlar vergisi düşülmeden önce…

Yedek akçe, bir şirketin elde ettiği kârın tamamını ortaklara dağıtmayıp, ileride olası zararlara karşı veya büyümeyi fi…

Yevmiye defteri, bir işletmenin yaptığı tüm mali işlemlerin oluş tarihine göre sırayla ve borç-alacak kaydıyla yazıldığı…

Yükümlülük, bir işletmenin başkalarına ödemek zorunda olduğu borçların tümüdür; banka kredileri, satıcılara olan borçlar…

Anti-damping vergisi, bir ülkenin, yurt dışından maliyetinin altında ucuza satılan mallara karşı yerli üreticisini korum…

ATR ve EUR.1 dolaşım belgeleri, dış ticarette malların tercihli yani daha düşük gümrük vergisiyle geçişini sağlayan resm…

Bavul ticareti, yabancı uyruklu kişilerin bir ülkeye gelip mal satın alarak kendi ülkelerine elden, yani bavullarıyla ta…

Cari açığın finansmanı, bir ülkenin dış dünyaya yaptığı ödemelerin gelirlerini aştığı durumlarda, yani cari açık oluştuğ…

CFR yani masraf ve navlun, uluslararası ticarette satıcının malı alıcının limanına kadar taşıma ücretini, yani navlunu ü…

CIF yani masraf, sigorta ve navlun, dış ticarette satıcının malı alıcının limanına kadar hem taşıma ücretini hem de sigo…

Dahilde işleme rejimi, bir firmanın ürettiği malı ihraç etme şartıyla, üretimde kullanacağı hammadde ve ara malları gümr…

Damping, bir firmanın veya ülkenin malını, kendi iç piyasasındaki fiyatından ya da üretim maliyetinden daha düşük bir fi…

Dış ticaret fazlası, bir ülkenin belirli bir dönemde yurt dışına sattığı malların değerinin, yurt dışından aldığı mallar…

Dış ticaret hacmi, bir ülkenin belirli bir dönemde gerçekleştirdiği ihracat ile ithalatın toplam değeridir ve ülkenin dü…

Doğrudan yabancı yatırım, bir ülkenin firmalarının veya kişilerinin başka bir ülkede fabrika kurması, şirket satın almas…

Döviz kazandırıcı işlem, bir ülkeye yabancı para yani döviz girişi sağlayan her türlü ekonomik faaliyettir. İhracat, tur…

EXW yani ticari işletmede teslim, uluslararası ticarette satıcının sorumluluğunun en az, alıcının ise en fazla olduğu te…

FOB yani gemi bordasında teslim, dış ticarette satıcının malı alıcının belirttiği limanda gemiye yüklediği ana kadar tüm…

Görünmeyen kalemler, ödemeler dengesinde mal ticareti dışında kalan, somut bir ürün alışverişi içermeyen gelir ve gider…

Gümrük birliği, birden fazla ülkenin kendi aralarındaki ticarette gümrük vergilerini kaldırdığı ve üçüncü ülkelere karşı…

Gümrük tarifesi, bir ülkeye giren ithal mallara hangi oranlarda vergi uygulanacağını gösteren resmi cetveldir. Her ürün…

Hizmet ihracatı, bir ülkenin yurt dışına somut mal yerine hizmet satmasıdır; turizm, uluslararası taşımacılık, müteahhit…

Incoterms, uluslararası ticarette alıcı ile satıcı arasında malın teslim noktasını, taşıma masraflarını, sigortayı ve ri…

İhracat teşviki, devletin yurt dışına mal ve hizmet satışını artırmak amacıyla ihracatçılara sağladığı destekler bütünüd…

İhracatın ithalatı karşılama oranı, bir ülkenin belirli bir dönemdeki ihracat gelirinin, ithalat harcamasının yüzde kaçı…

Konşimento, deniz yoluyla taşınan malların taşıma sözleşmesini ve mülkiyetini belgeleyen resmi bir taşıma senedidir. Taş…

Korumacılık, bir devletin yerli üreticilerini yabancı rekabete karşı korumak amacıyla ithalatı zorlaştıran politikalar u…

Kota, bir ülkenin belirli bir maldan ne kadar ithal edilebileceğine sayı veya miktar olarak getirdiği üst sınırdır ve ta…

Mal mukabili ödeme, dış ticarette alıcının malı teslim aldıktan sonra bedelini ödediği bir ödeme şeklidir ve alıcı için…

Menşe şahadetnamesi, dış ticarette bir malın hangi ülkede üretildiğini resmi olarak belgeleyen evraktır. İthalatçı ülken…

Navlun, bir malın gemi, uçak, kamyon ya da trenle bir yerden başka bir yere taşınması karşılığında ödenen taşıma ücretid…

Net hata ve noksan, ödemeler dengesinde kayıtlı işlemler arasında oluşan ve kaynağı tam olarak belirlenemeyen farkı deng…

Net ihracat, bir ülkenin ihracatından ithalatının çıkarılmasıyla bulunan değerdir ve milli gelir yani GSYİH hesabının dö…

Peşin ödeme, dış ticarette alıcının malı henüz teslim almadan, sevkiyat öncesinde bedelini satıcıya tam olarak ödediği y…

Portföy yatırımı, yabancı yatırımcıların bir ülkenin hisse senedi, tahvil ya da mevduat gibi finansal araçlarına yaptığı…

Re-eksport yani yeniden ihracat, bir ülkenin başka bir ülkeden ithal ettiği malı, üzerinde önemli bir işlem yapmadan üçü…

Resmî rezervler, bir ülkenin merkez bankasının elinde tuttuğu döviz, altın ve uluslararası ödeme araçlarından oluşan res…

Serbest bölge, bir ülkenin sınırları içinde yer almakla birlikte gümrük ve vergi açısından ayrı kurallara tabi tutulan,…

Serbest ticaret anlaşması yani STA, iki veya daha fazla ülkenin kendi aralarındaki ticarette gümrük vergilerini ve kotal…

Sermaye ve finans hesabı, ödemeler dengesinin, bir ülkeye giren ve çıkan sermaye hareketlerini kaydeden bölümüdür. Doğru…

Tarife dışı engeller, bir ülkenin ithalatı kısıtlamak için gümrük vergisi dışında başvurduğu tüm yöntemlerdir. Miktar ko…

Ticaret hadleri, bir ülkenin ihraç ettiği malların fiyatlarının, ithal ettiği malların fiyatlarına oranını gösteren ekon…

Transit ticaret, bir firmanın yurt dışından satın aldığı malı kendi ülkesine fiilen sokmadan, doğrudan başka bir ülkeye…

Vesaik mukabili ödeme, dış ticarette malı temsil eden belgelerin yani vesaikin, alıcıya ancak ödeme yaptığı veya ödeme t…

50-30-20 kuralı, aylık net gelirinizi üç temel gruba bölerek bütçe yapmanızı sağlayan pratik bir kişisel finans yöntemid…

Abonelik tuzağı, kişinin dijital platform, uygulama veya servislere üye olup, kullanmadığı halde otomatik yenilenen ödem…

Acil durum fonu, iş kaybı, sağlık sorunu ya da beklenmedik bir tamir gibi ani harcamalarla karşılaşıldığında borçlanmada…

Aktif gelir, kişinin doğrudan emek ve zaman harcayarak kazandığı gelirdir; maaş, ücret, serbest meslek kazancı ve saat b…

Asgari geçim endeksi, bir kişinin ya da ailenin insanca yaşaması için gereken temel ihtiyaçların aylık maliyetini ölçen…

Asgari ödeme tuzağı, kredi kartı borcunun her ay yalnızca en düşük tutarı, yani asgari ödemesi yapılarak borcun sürekli…

Bireysel emeklilik için tasarruf, kişinin çalışma yıllarında düzenli olarak para biriktirerek emeklilik döneminde rahat…

Birikim hedefi, kişinin belirli bir tutara ulaşmak için önüne koyduğu somut tasarruf amacıdır ve genellikle bir süre ile…

Borç yönetimi, kişinin sahip olduğu tüm borçları planlı bir şekilde takip edip, en uygun sırayla ve zamanında kapatmasın…

Borç-gelir oranı, kişinin aylık borç ödemelerinin toplamının, aylık gelirine bölünmesiyle bulunan ve mali sağlığını göst…

Bütçe uygulaması, kişinin gelir ve giderlerini telefon ya da bilgisayar üzerinden dijital olarak takip etmesini sağlayan…

Çığ yöntemi, birden fazla borcu olan kişinin önce en yüksek faizli borcu kapatmaya odaklanarak toplam faiz maliyetini en…

Çocuk için birikim, ebeveynlerin çocuklarının eğitim, üniversite, ilk ev veya geleceğe hazırlık gibi ihtiyaçları için er…

Dolar maliyetleme, piyasanın yükselişini veya düşüşünü tahmin etmeye çalışmadan, belirli aralıklarla hep aynı tutarı yat…

Erken emeklilik (FIRE), gelirinizin yüksek bir kısmını yıllarca biriktirip yatırarak, devletin emeklilik yaşından çok ön…

Finansal bağımsızlık, aktif olarak çalışmak zorunda kalmadan, sahip olduğunuz birikim ve yatırımlardan gelen pasif gelir…

Finansal hedef, paranızla ulaşmak istediğiniz somut ve ölçülebilir bir amaçtır; örneğin iki yıl içinde ev peşinatı için…

Finansal okuryazarlık, bütçe, faiz, enflasyon, kredi ve yatırım gibi para konularını anlayıp günlük hayatta doğru kararl…

Gelir-gider dengesi, belirli bir dönemde kazandığınız parayla harcadığınız parayı yan yana koyup karşılaştırmaktır. Örne…

Harcama dürtüsü, planlamadığınız hâlde anlık bir istekle yaptığınız ani satın alma eğilimidir; market kasasındaki çikola…

Harcama takibi, paranızın nereye ve ne kadar gittiğini düzenli olarak kaydetme alışkanlığıdır. Örneğin bir ay boyunca ma…

İsteğe bağlı harcama, yaşamı sürdürmek için zorunlu olmayan, keyif ve konfor için yapılan harcamalardır; dışarıda yemek,…

Kara gün fonu, iş kaybı, hastalık veya beklenmedik bir tamir masrafı gibi kötü senaryolara karşı kenara ayrılan, kolayca…

Kartopu yöntemi, birden fazla borcu kapatırken faiz oranına bakmaksızın önce en küçük borcu bitirmeye odaklanan bir borç…

Kişisel bilanço, bir kişinin sahip olduğu tüm varlıkları ve borçlarını tek bir tabloda gösteren mali fotoğraftır. Örneği…

Nakit akışı, belirli bir dönemde cebinize giren parayla cebinizden çıkan paranın hareketini ifade eder. Örneğin bir ayda…

Net değer, sahip olduğunuz tüm varlıkların toplamından borçlarınızı çıkardığınızda kalan gerçek mal varlığınızdır. Örneğ…

Otomatik tasarruf, maaşınız hesaba geçer geçmez belirlediğiniz tutarın siz hiç uğraşmadan bir birikim hesabına aktarılma…

Pasif gelir, aktif olarak çalışıp emek harcamadan, sahip olduğunuz varlıklardan düzenli olarak elde edilen kazançtır. Ör…

Sıfır tabanlı bütçe, gelirinizin son kuruşuna kadar bir göreve atandığı, ay sonunda 'kalan para' kalmayan bir bütçeleme…

Taksitlendirme, bir borcu veya alışveriş bedelini tek seferde değil, belirli vadeye yayılan eşit parçalar hâlinde ödemek…

Zarf yöntemi, aylık harcamalarınızı kategorilere ayırıp her kategori için nakit parayı ayrı bir zarfa koyduğunuz somut b…

Zorunlu gider, hayatı sürdürmek için vazgeçilmesi mümkün olmayan temel harcamalardır; kira, faturalar, market ve ulaşım…

Aşkın sigorta, bir malın sigorta bedelinin gerçek piyasa değerinin üzerinde belirlenmesi durumudur. Örneğin gerçek değer…

Bekleme süresi, bir sigorta poliçesinde belirli teminatların devreye girmesi için sözleşme başlangıcından itibaren geçme…

BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), çalışma yıllarınızda düzenli katkı payı yatırarak emeklilikte ek bir birikime sahip ol…

Birikim süresi, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde emeklilik hakkı kazanmak için sistemde kalmanız gereken asgari süredir; T…

Cayma hakkı, bir sigorta veya emeklilik sözleşmesini imzaladıktan sonra belirli bir süre içinde herhangi bir gerekçe gös…

DASK (Doğal Afet Sigortaları Kurumu) tarafından sunulan Zorunlu Deprem Sigortası, deprem ve depremin yol açtığı yangın,…

Eksik sigorta, bir malın sigorta bedelinin gerçek değerinin altında belirlenmesi durumudur ve hasar anında tazminatın or…

Emeklilik fonu, Bireysel Emeklilik Sistemi'ne yatırdığınız katkı paylarının ve devlet katkısının değerlendirildiği, port…

Ferdi kaza sigortası, ani ve beklenmedik bir kaza sonucu oluşan yaralanma, sürekli sakatlık veya vefat durumlarında sigo…

Fon dağılımı, Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki birikiminizin hangi emeklilik fonlarına ne oranda yatırılacağını belirlem…

Hak ediş, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde devletin yaptığı katkının, sistemde kaldığınız süreye bağlı olarak kademeli biç…

Hasar, sigorta poliçesinde teminat altına alınan bir riskin gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan zarar olayıdır. Örneğin ka…

Hasarsızlık indirimi, sigorta süresince hasar bildirmeyen sigortalıya, yenileme döneminde primden yapılan kademeli indir…

Hayat sigortası, sigortalının vefatı veya poliçede belirtilen yaşam risklerinin gerçekleşmesi hâlinde, yakınlarına ya da…

İştira, birikimli bir hayat sigortası poliçesinde, vade dolmadan sözleşmeyi sonlandırıp o ana kadar oluşan birikimi erke…

Kasko, kendi aracınızın çarpışma, çalınma, yanma, cam kırılması veya doğal afet gibi nedenlerle gördüğü zararı karşılaya…

Katki payı, Bireysel Emeklilik Sistemi'ne emeklilik birikiminizi büyütmek için düzenli olarak yatırdığınız tutardır. Örn…

Konut sigortası, evinizi yangın, su baskını, hırsızlık, infilak gibi risklere karşı koruyan ve genellikle hem binayı hem…

Muafiyet, bir hasarda sigorta şirketinin ödeme yapmadan önce sigortalının kendi üstlendiği zarar payıdır; yani küçük has…

Otomatik Katılım (OKS), çalışanların işverenleri aracılığıyla, ek bir başvuru yapmadan Bireysel Emeklilik Sistemi'ne oto…

Poliçe, sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki sözleşmeyi belgeleyen, teminatların kapsamını, süresini, prim tutarını…

Prim, sigorta şirketinin sizi belirli risklere karşı teminat altına alması karşılığında ödediğiniz bedeldir. Örneğin yıl…

Reasürans, bir sigorta şirketinin üstlendiği büyük riskin bir kısmını, kendisi de sigortalanmak amacıyla başka bir sigor…

Rücu, sigorta şirketinin mağdura ödediği tazminatı, zarara asıl sebep olan kusurlu üçüncü kişiden geri talep etme hakkıd…

Sağlık sigortası, hastalık veya kaza durumunda doktor muayenesi, tahlil, ameliyat ve hastane yatışı gibi tedavi masrafla…

Seyahat sigortası, yurt dışı veya yurt içi seyahatlerde karşılaşabileceğiniz ani hastalık, kaza, bagaj kaybı veya uçuş i…

Sigorta, beklenmedik bir zararın maliyetini, düzenli olarak ödenen prim karşılığında sigorta şirketine devretme sözleşme…

Sigorta bedeli, sigortalanan varlığın poliçede belirtilen değeridir ve hasar anında ödenecek tazminatın üst sınırını olu…

Sigorta tahkim, sigortalı ile sigorta şirketi arasında çıkan tazminat uyuşmazlıklarını, uzun süren mahkeme yerine daha h…

Sorumluluk sigortası, sigortalının bir başkasına verdiği zarar nedeniyle ödemek zorunda kalacağı tazminatı karşılayan si…

Sovtaj, hasara uğramış bir malın tamamen değer kaybetmeyip geriye kalan kullanılabilir kalıntı değeridir. Örneğin kaza s…

Tamamlayıcı sağlık sigortası, SGK kapsamındaki kişilerin anlaşmalı özel hastanelerde, devletin karşıladığı kısmın üzerin…

Tazminat, sigorta poliçesi kapsamındaki bir hasar gerçekleştiğinde sigorta şirketinin sigortalıya ödediği zarar bedelidi…

Trafik sigortası, bir aracın karıştığı kazada karşı tarafa, yani üçüncü kişilere verilen bedeni ve maddi zararları karşı…

Yıllık gelir sigortası, biriktirdiğiniz toplu bir parayı, belirli bir süre veya ömür boyu düzenli aylık ödemelere dönüşt…

Aidat, bir sitede veya apartmanda yaşayanların ortak giderleri karşılamak için her ay ödediği paydır. Örneğin asansör ba…

Brüt metrekare, bir konutun yalnızca içinde yaşanan alanını değil, duvarlar, balkon, ortak merdiven ve asansör boşluğu g…

Değer artış kazancı vergisi, bir gayrimenkulü aldıktan sonra kısa süre içinde, satın alma fiyatından daha yüksek bir bed…

Depozito, bir kiralama veya hizmet ilişkisinde olası zararlara karşı güvence olarak peşin yatırılan paradır. Ev kiralark…

Dosya masrafı, banka bir krediyi onaylayıp size kullandırırken işlem ve değerlendirme karşılığında aldığı tek seferlik ü…

Erken kapama cezası, bir krediyi vadesi dolmadan kapattığınızda bankanın kaybettiği faiz gelirine karşılık aldığı ücrett…

Eşit taksitli ödeme, bir kredinin her ay aynı tutarda geri ödendiği plandır; bu yönteme anüite de denir. Örneğin 600.000…

Gayrimenkul, arsa, tarla, ev, daire ve işyeri gibi yere bağlı, taşınamayan mallara verilen genel addır; taşınmaz mal ola…

Gayrimenkul değerleme, bir taşınmazın güncel piyasa değerinin uzman eksper tarafından belirlenmesi sürecidir; kısaca eks…

GYO yani Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, topladığı parayla alışveriş merkezi, ofis veya konut gibi taşınmazlara yatırım y…

İmar durumu, bir arsanın belediye planlarına göre ne amaçla ve nasıl kullanılabileceğini, üzerine kaç katlı yapı yapılab…

İntifa hakkı, bir malın mülkiyeti başkasına aitken o malı kullanma ve gelirinden yararlanma hakkıdır. Örneğin bir baba e…

İskan, tamamlanan bir binanın projeye uygun yapıldığını ve oturmaya hazır olduğunu gösteren resmi belgedir; resmi adı ya…

Kat irtifakı, henüz inşaatı tamamlanmamış bir binada gelecekte oluşacak bağımsız bölüm üzerinde kurulan ön mülkiyet hakk…

Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir binadaki her bir daire, dükkan veya bağımsız bölümün ayrı ayrı sahip olunabilen tam mülki…

Kentsel dönüşüm, depreme dayanıksız veya eski yapıların yıkılıp daha güvenli ve modern binalarla yenilenmesi sürecidir.…

Kira artış oranı, mevcut bir kira sözleşmesi yenilenirken kiranın yasal olarak en fazla ne kadar artırılabileceğini beli…

Kira çarpanı, bir konutun satış fiyatının yıllık kira gelirine bölünmesiyle bulunan ve yatırımın kaç yılda kendini amort…

Kira getirisi, bir konuttan elde edilen yıllık kira gelirinin evin değerine oranıdır ve gayrimenkul yatırımının verimini…

Kira sözleşmesi, bir taşınmazı kiraya veren mülk sahibi ile kiracı arasında kira tutarı, süre ve koşulları belirleyen ya…

Konut KDV'si, yeni bir konutu satın alırken fiyata eklenen katma değer vergisidir ve konutun büyüklüğüne göre değişen or…

Kredi-Değer Oranı yani LTV, bankanın bir konut için verdiği kredinin, o konutun değerlemeyle belirlenen değerine oranıdı…

Net metrekare, bir konutun yalnızca içinde fiilen kullanılabilen, yani duvarlar arasındaki yaşam alanının büyüklüğüdür.…

Peşinat, bir konutu satın alırken kredinin karşılamadığı, alıcının baştan kendi cebinden ödediği öz kaynak tutarıdır. Ör…

Şufa hakkı yani önalım hakkı, hisseli bir taşınmazda paydaşlardan biri payını yabancı birine satınca, diğer paydaşların…

Tapu, bir taşınmazın kime ait olduğunu resmi olarak kanıtlayan devlet belgesidir; mülkiyetin yasal kimliği gibidir. Örne…

Tapu devri, bir taşınmazın mülkiyetinin satış, bağış veya miras yoluyla bir kişiden başkasına resmi olarak geçirilmesi i…

Tapu harcı, bir taşınmazın alım satımında devlete ödenen yasal vergidir ve genellikle satış bedeli üzerinden yüzde olara…

Tapu sicili, ülkedeki tüm taşınmazlara ait mülkiyet, ipotek, şufa ve intifa hakkı gibi bilgilerin tutulduğu resmi devlet…

4A sigortalılık, bir işverene bağlı olarak hizmet sözleşmesiyle çalışan işçilerin tabi olduğu sosyal güvenlik statüsüdür…

4B sigortalılık, kendi adına ve hesabına çalışan esnaf, tüccar, şirket ortağı ve serbest meslek sahiplerinin tabi olduğu…

4C sigortalılık, devlet kurumlarında çalışan kamu görevlilerinin, yani memurların tabi olduğu sosyal güvenlik statüsüdür…

Asgari ücret, bir çalışana yasal olarak ödenebilecek en düşük aylık maaştır ve devlet tarafından belirlenir. Amacı, çalı…

Bağ-Kur, esnaf, çiftçi, serbest meslek sahibi ve şirket ortağı gibi kendi işini yapan kişilerin sosyal güvenlik sistemid…

Belirli süreli sözleşme, başlangıç ve bitiş tarihi önceden belirlenmiş iş sözleşmesidir ve genelde mevsimlik ya da proje…

Belirsiz süreli sözleşme, bitiş tarihi belirlenmemiş, süreklilik esasına dayanan iş sözleşmesidir ve çalışma hayatında e…

Bordro, bir çalışanın aylık maaşını ve bu maaştan yapılan tüm kesintileri kalem kalem gösteren resmi belgedir. Örneğin b…

Brüt maaş, bir çalışanın hiçbir kesinti yapılmadan önceki toplam ücretidir; yani işverenin sözleşmede taahhüt ettiği rak…

Deneme süresi, işe yeni başlayan çalışan ile işverenin birbirine uyum sağlayıp sağlamadığını sınadığı, iş sözleşmesinin…

Doğum izni, çalışan bir kadına bebeğini dünyaya getirmesi için doğumdan önce ve sonra verilen ücretli izindir; resmi adı…

Emeklilik yaşı, bir kişinin çalışmayı bırakıp düzenli yaşlılık aylığı almaya hak kazanabilmesi için ulaşması gereken yaş…

EYT yani Emeklilikte Yaşa Takılanlar, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını tamamladığı halde sadece yaş koş…

Fazla mesai, çalışanın yasal haftalık çalışma süresi olan 45 saatin üzerinde çalışması ve bu fazla saatler için zamlı üc…

Gelir vergisi dilimi, kişinin yıllık kazancı arttıkça daha yüksek vergi oranına tabi olduğu basamaklı sistemdir; buna ar…

Genel Sağlık Sigortası yani GSS, ülkede yaşayan herkesi kapsamayı amaçlayan ve sağlık hizmetlerinden yararlanmayı güvenc…

Hizmet dökümü, bir sigortalının çalışma hayatı boyunca hangi işyerlerinde, ne kadar süre çalıştığını ve ne kadar prim ya…

İhbar süresi, iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen işçi veya işverenin, karşı tarafa önceden bildirimde bulunması için…

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini ihbar süresine uymadan, yani önceden haber vermeden fesheden tarafın karşı tarafa ödedi…

İş kazası, çalışanın işini yaparken veya işyerinde bulunduğu sırada başına gelen ve bedensel zarara yol açan olaydır. Ör…

İş sözleşmesi, bir işçi ile işveren arasında çalışma koşullarını, ücreti, görevleri ve süreyi belirleyen anlaşmadır. Örn…

İşe giriş bildirgesi, bir işverenin yeni başlayan çalışanını Sosyal Güvenlik Kurumu'na resmen bildirdiği belgedir. Örneğ…

İşsizlik maaşı, kendi isteği dışında işten çıkarılan ve belirli prim koşullarını sağlayan sigortalılara, yeni iş bulana…

Kıdem tazminatı, bir işyerinde en az bir yıl çalışmış işçiye, belirli koşullarla işten ayrıldığında her çalışma yılı içi…

Kısa çalışma ödeneği, ekonomik kriz, doğal afet veya salgın gibi nedenlerle işyerinde çalışma süresi azaldığında ya da i…

Meslek hastalığı, çalışanın yaptığı işin niteliği veya işyeri koşulları yüzünden zamanla ortaya çıkan sağlık sorunudur.…

Mobbing, bir çalışana işyerinde sistematik biçimde uygulanan ve onu yıldırmayı, bezdirmeyi amaçlayan psikolojik baskıdır…

Net maaş, brüt maaştan SGK primi, işsizlik sigortası ve gelir vergisi gibi tüm kesintiler yapıldıktan sonra çalışanın el…

Prim gün sayısı, bir sigortalı adına SGK'ya yatırılan toplam çalışma günü sayısıdır ve emeklilik hakkının temel ölçütler…

SGK yani Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye'de emeklilik, sağlık ve diğer sosyal güvenlik hizmetlerini tek çatı altında yür…

SGK primi, çalışanın sosyal güvenlik haklarını oluşturmak için maaşı üzerinden hesaplanıp SGK'ya yatırılan ödemedir; bir…

SGK tabanı, sosyal güvenlik primlerinin hesaplanmasında esas alınabilecek en düşük kazanç sınırıdır ve genellikle asgari…

SGK tavanı, sosyal güvenlik primlerinin hesaplanmasında esas alınan kazancın yasal üst sınırıdır. Maaşınız ne kadar yüks…

Yaşlılık aylığı, emeklilik için gereken yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı koşullarını tamamlayan kişiye SGK ta…

Yıllık izin, bir iş yerinde en az bir yıl çalışan işçiye yasa gereği tanınan ücretli dinlenme hakkıdır. Çalışan bu günle…

Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC), bir şirketin faaliyetlerini finanse etmek için kullandığı borç ve özkaynağın…

Aktif kârlılığı (ROA), bir şirketin sahip olduğu toplam varlıkları ne kadar verimli kullanarak kâr ürettiğini gösteren o…

Alacak devir hızı, bir şirketin müşterilerinden olan alacaklarını yıl içinde kaç kez tahsil ettiğini gösteren orandır. N…

Amortisman, bir şirketin satın aldığı makine, bina veya araç gibi uzun ömürlü duran varlıkların maliyetinin, kullanım öm…

Asit test oranı, bir şirketin stoklarını satmadan, elindeki en likit varlıklarla kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücün…

Bilanço, bir şirketin belirli bir tarihteki varlıklarını ve bu varlıkların hangi kaynaklarla finanse edildiğini gösteren…

Borç/özkaynak oranı, bir şirketin varlıklarını ne ölçüde borçla, ne ölçüde ortakların koyduğu özkaynakla finanse ettiğin…

Brüt kâr marjı, bir şirketin sattığı ürünlerden, yalnızca üretim veya satın alma maliyetini çıkardıktan sonra ne kadar k…

Cari oran, bir şirketin bir yıl içinde nakde çevrilebilecek dönen varlıklarının, aynı sürede ödenmesi gereken kısa vadel…

Çalışma sermayesi, bir şirketin günlük faaliyetlerini, yani stok alımı, maaş ve kira gibi kısa vadeli ödemelerini sürdür…

Defter değeri, bir varlığın ya da şirketin muhasebe kayıtlarındaki değeridir ve toplam varlıklardan borçlar çıkarılarak…

Dikey analiz, bir mali tablodaki her kalemin, belirlenen bir toplam içindeki yüzdesel payını hesaplayarak yapılan finans…

Esas faaliyet kârı, bir şirketin asıl işinden, yani ürün satışı veya hizmet sunumundan elde ettiği kârdır; faiz gelirler…

Faaliyet kâr marjı, bir şirketin esas faaliyet kârının net satışlarına oranıdır ve ana işin ne kadar kârlı yürütüldüğünü…

Faiz karşılama oranı, bir şirketin elde ettiği faaliyet kârıyla borçlarının faizini kaç kat karşılayabildiğini gösteren…

FAVÖK, bir şirketin faiz, vergi ve amortisman giderleri düşülmeden önceki faaliyet kârını ifade eder; İngilizce karşılığ…

FAVÖK marjı, bir şirketin FAVÖK tutarının net satışlarına oranıdır ve her 100 TL'lik satıştan, faiz ile amortisman önces…

FD/FAVÖK oranı, bir şirketin firma değerinin yıllık FAVÖK'üne bölünmesiyle bulunan ve şirketin kaç yıllık faaliyet kârın…

Finansal analiz, bir şirketin bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu gibi mali verilerini inceleyerek kârlılığını,…

Firma değeri, bir şirketi tüm borçlarıyla birlikte satın almanın toplam maliyetini gösterir ve piyasa değerine net borç…

Fiyat/kazanç oranı (F/K), bir hissenin piyasa fiyatının, şirketin hisse başına kârına bölünmesiyle bulunan ve yatırımcın…

Fiyat/satış oranı, bir şirketin piyasa değerinin yıllık net satışlarına bölünmesiyle bulunan ve her 1 TL'lik satış için…

Gelir tablosu, bir şirketin belirli bir dönemde elde ettiği gelirleri, katlandığı giderleri ve sonuçta ulaştığı kârı vey…

Hisse başına defter değeri, bir şirketin özkaynağının (defter değerinin) dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle bulunan v…

Hisse başına kâr, bir şirketin dönem içinde elde ettiği net kârın, dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle bulunan ve her…

İçsel değer, bir varlığın ya da hisse senedinin piyasadaki güncel fiyatından bağımsız olarak, temel verilerine dayanılar…

İndirgenmiş nakit akışı (DCF), bir şirketin gelecekte üreteceği nakit akışlarını, paranın zaman değerini dikkate alarak…

İskonto oranı, gelecekte elde edilecek bir paranın bugünkü değerini hesaplarken kullanılan ve paranın zaman değerini yan…

Kaldıraç oranı, bir şirketin varlıklarının ne kadarının borçla finanse edildiğini gösteren ve finansal riski ölçen orand…

Korelasyon, iki varlığın fiyatlarının ne ölçüde birlikte hareket ettiğini gösteren istatistiksel ölçüdür ve -1 ile +1 ar…

Nakit akış tablosu, bir şirketin dönem içindeki nakit giriş ve çıkışlarını faaliyet, yatırım ve finansman olmak üzere üç…

Nakit oranı, bir şirketin elindeki nakit ve nakit benzeri varlıklarla kısa vadeli borçlarını ne ölçüde karşılayabildiğin…

Net borç, bir şirketin toplam finansal borçlarından, elindeki nakit ve nakit benzeri varlıkların düşülmesiyle bulunan ge…

Net işletme sermayesi, bir şirketin dönen varlıklarından kısa vadeli borçlarının çıkarılmasıyla bulunan ve günlük faaliy…

Net kâr, bir şirketin tüm gelirlerinden, faiz ve vergiler dahil bütün giderleri çıkarıldıktan sonra geriye kalan nihai k…

Net kâr marjı, bir şirketin net kârının net satışlarına oranıdır ve her 100 TL'lik satıştan, tüm giderler ve vergiler öd…

Net satışlar, bir şirketin dönem içindeki toplam satış gelirinden iadeler, indirimler ve satış iskontolarının düşülmesiy…

Oran analizi, bir şirketin mali tablolarındaki kalemleri birbirine bölerek anlamlı oranlar üretme ve bunlarla şirketin d…

Özkaynak, bir şirketin toplam varlıklarından tüm borçları çıkarıldıktan sonra ortaklara kalan net değerdir; yani işletme…

Özkaynak kârlılığı (ROE), bir şirketin ortakların koyduğu sermayeyi ne kadar verimli kullanarak kâr ürettiğini gösteren…

Piyasa değeri/defter değeri oranı (PD/DD), bir şirketin borsadaki piyasa değerinin, muhasebe kayıtlarındaki özkaynağına…

Risk primi, bir yatırımcının riskli bir varlığa para yatırırken, risksiz getiri oranının üzerinde talep ettiği ek getiri…

Risksiz getiri oranı, yatırımcının neredeyse hiç risk almadan elde edebileceği getiriyi ifade eder ve genellikle devlet…

Serbest nakit akışı, bir şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakitten, işini sürdürmek için zorunlu yatırımları (makin…

Sermaye maliyeti, bir şirketin yatırımlarını finanse etmek için kullandığı fonların beklenen maliyetidir; yani yatırımcı…

Sharpe oranı, bir yatırımın getirisini, üstlendiği riske göre değerlendiren ölçüttür ve aldığınız her birim risk için ne…

Standart sapma, bir yatırımın getirilerinin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ölçen istatistiksel bir değerdir ve finan…

Stok devir hızı, bir şirketin elindeki stokları bir yıl içinde kaç kez satıp yenilediğini gösteren verimlilik oranıdır.…

Teknik analiz, bir varlığın gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmek için geçmiş fiyat grafiklerini, işlem hacmini v…

Temel analiz, bir şirketin gerçek değerini; bilanço, gelir tablosu, kârlılık oranları ve içinde bulunduğu ekonomik koşul…

Temettü dağıtım oranı, bir şirketin elde ettiği net kârın ne kadarlık kısmını ortaklarına temettü olarak dağıttığını gös…

Yatay analiz, bir şirketin mali tablo kalemlerinin yıllar içindeki değişimini karşılaştırarak yapılan finansal analiz yö…

Yatırılan sermaye getirisi (ROIC), bir şirketin işine bağladığı toplam sermayeyi (borç ve özkaynağın tamamını) ne kadar…